
10 người xuống, 9 người lên, và gần 2 tiếng không ai đếm
Trong một hang ngập nước ở Quảng Tây, hơn mười thợ lặn chen chúc trong một khoang chật, không rõ đang làm gì. Khoảng hai tiếng sau họ lần lượt kết thúc buổi lặn và lên bờ, rồi phát hiện thiếu một người.
Trong một hang ngập nước ở Quảng Tây, hơn mười thợ lặn chen chúc trong một khoang chật, không rõ đang làm gì.
Khoảng hai tiếng sau họ lần lượt kết thúc buổi lặn và lên bờ, rồi phát hiện thiếu một người.
Hai huấn luyện viên lặn lập tức xuống tìm, nhưng rốt cuộc không thấy gì.
Họ đành báo cảnh sát.
Tối hôm sau, người mất tích cuối cùng cũng được tìm thấy ở sâu trong lòng hang.
Và dữ liệu trong chiếc máy tính lặn đeo trên tay anh đã kể lại quãng thời gian dưới nước ấy của anh.
Chuyện xảy ra vào tháng 5 năm 2020.
Ở các thị trấn thuộc khu Vũ Minh, thành phố Nam Ninh, có vô số hố nước phân bố dày đặc.
Những hố nước này đều hình thành trên các đới đứt gãy, thực chất là các cửa sổ của sông ngầm.
Cái hố nước trong câu chuyện này nằm ở thị trấn Tiên Hồ, khu Vũ Minh.
Nhìn từ bên ngoài, nó hết sức bình thường.
Nhưng bên dưới thì lại là một thế giới khác.
Phần thân chính của hố nước là một vùng nước hở, sâu nhất khoảng 5 mét.
Còn khu vực gần rìa lại dẫn vào một hệ thống hang ngập chật hẹp.
Lối đi phân nhánh ở khoảng 8 mét.
Theo chiều ngang, ở đó có một không gian độc lập rộng chừng 5 mét, bên trong đầy đá vụn và bùn nhão.
Theo chiều xuống thì đó mới là cửa hang chính thức, và cửa này có tới 2 cái.
Cửa bên trái rộng hơn một chút, thợ lặn có thể nằm sấp mà chui vào.
Cửa bên phải hẹp, muốn vào thì phải lộn đầu xuống chân lên rồi ép người qua.
Hai lối này nhập lại làm một ở độ sâu khoảng 12 mét.
Chỗ nhập ấy là một khoang rộng rãi hơn đôi chút.
Rồi từ đó, một lối đi hình khe nứt tiếp tục kéo xuống dưới.
Tới khoảng 30 mét, hang lại chia nhánh lần nữa.
Nhánh bên phải hẹp bất thường, không phù hợp cho thợ lặn chui vào.
Nhánh bên trái rộng hơn, đổ xuống theo kiểu mặt dốc.
Tới khoảng 44 mét thì có một cái thềm nhỏ.
Rồi ngay sau cái thềm ấy, lối đi đột ngột thắt lại, chiều rộng chỉ vừa đủ cho một người lách qua.
Qua khỏi chỗ thắt, lối đi rộng ra trở lại và trườn chếch xuống phía dưới bên phải cho tới 60 mét.
Bên dưới 60 mét là gì thì tới nay vẫn chưa rõ.
Chỉ biết dòng nước chảy ra chính là từ chỗ đó.
Nên đáy hang chắc chắn nối liền với một con sông ngầm.
Toàn bộ cái hang này khá chật, và đầy bùn nhão.
Thợ lặn bơi bên trong rất dễ khuấy bùn lên.
Bọt khí thở ra thì bay lên đập vào vách đá, làm thêm bùn đất bám trên đó bong rơi xuống.
Kết quả là tầm nhìn trong nước tụt xuống cực thấp.
Vì vậy lặn ở đây bắt buộc phải hết sức cẩn thận, nhất là ở những vùng sâu.
Bạn lặn, dây dẫn đường, và đủ khí — thiếu một thứ cũng không được.
Nhưng luôn có những người xem nhẹ mức nguy hiểm của hang.
Khoảng 11 giờ trưa ngày 1 tháng 5 năm 2020, hơn mười thợ lặn do một câu lạc bộ ở Nam Ninh tổ chức kéo tới bên hố nước này để chuẩn bị lặn.
Vì sao lại đông người đến thế trong một buổi?
Chuyện đó dính tới bối cảnh lúc bấy giờ.
Năm 2020 là năm đầu tiên cả nước đeo khẩu trang.
Rất nhiều thợ lặn không ra nước ngoài được, nên nhân kỳ nghỉ mùng 1 tháng 5 đều đổ về trong nước, và một câu lạc bộ ở Nam Ninh đã đứng ra tổ chức chuyến lặn hang Vũ Minh này.
Nhưng thực tế thì với một điểm lặn mới được phát hiện như vậy, cả thợ lặn lẫn câu lạc bộ đều chưa hiểu đủ về nó.
Xuống nước rồi, họ tụ hết lại trong cái khoang ở độ sâu 12 mét.
Ngần ấy con người, cộng với không gian chật, cộng với bùn nhiều — tầm nhìn chắc chắn chẳng ra gì.
Cho tới giờ vẫn không rõ cả nhóm đông đúc ấy tụ ở đó để làm gì.
Trong nhóm người đó có một người đàn ông họ Trương, quê ở Quý Cảng, Quảng Tây.
Anh lặn xuống chỗ này cùng mọi người lúc 11 giờ 21 phút.
Sau đó anh không nán lại đó lâu, mà một mình bơi về phía sâu trong hang.
Không rõ anh có hẹn trước với ai đó là cùng xuống xem thử hay không, chỉ biết kết quả là chỉ có một mình anh đi.
Khoảng 4 phút sau khi xuống nước, anh Trương dừng lại ở độ sâu 37,9 mét.
Có lẽ anh phát hiện ra phía sau lưng mình chẳng có ai bám theo cả.
Nên anh quyết định quay đầu về.
Lúc ấy trên người anh không mang cuộn dây an toàn nào.
2 phút sau, anh Trương trở lại được mốc 12 mét.
Không rõ những người kia khi ấy còn ở đó hay không.
Nhìn vào diễn biến phía sau thì rất có khả năng họ đã đi khỏi.
Anh Trương về tới cái khoang ấy, rồi lại quay đầu bơi vào sâu trong hang lần nữa.
Từ đây trở đi, cái đồng hồ trên tay anh là thứ duy nhất còn ghi lại.
Theo dữ liệu ấy, sau lần quay lên thứ nhất, anh xuống tiếp trong 2 phút tới 27 mét.
Rồi lại ngoi lên, trở về 12 mét.
Rất nhanh sau đó, anh lại lặn xuống.
Cứ như vậy, trong suốt 12 phút liên tiếp sau đó, anh Trương liên tục lên rồi lại xuống bên trong hang.
Rõ ràng là lúc ấy anh đã lạc đường.
Có thể vào lần thứ nhất hoặc lần thứ hai anh trở về mốc 12 mét, những người khác đã rời khỏi cái khoang đó rồi.
Cộng thêm tầm nhìn trong hang quá tệ, anh Trương ngỡ rằng mình đã bơi lạc sang chỗ khác.
Thế là anh không ngừng lên lên xuống xuống để tìm lối ra.
Chỗ đáng sợ không nằm ở việc anh lao xuống sâu.
Chỗ đáng sợ nằm ở việc anh đã về đúng nơi cần về, nhiều lần, mà không nhận ra.
Tới phút thứ 27 của buổi lặn, khí cạn.
Anh Trương từ chỗ thắt hẹp ở 45 mét trượt dần xuống tới 58,4 mét, rồi mắc lại trong khe đá ở đó.
Nhìn vào dung tích bình khí của anh và thời gian anh hoạt động dưới nước, thì suốt cả quá trình ấy anh vẫn giữ được tương đối bình tĩnh.
Nếu không thì không đời nào khí của anh lại trụ được lâu đến vậy.
Người hoảng loạn thở hết một bình trong vài phút.
Chỉ tiếc là trong điều kiện tầm nhìn cực thấp, lại không có bạn lặn, không có dây dẫn đường, anh Trương rốt cuộc không thoát ra được.
Khoảng 1 giờ chiều, phần lớn thợ lặn lần lượt lên bờ.
Duy chỉ có anh Trương là mãi không thấy ra.
Hai huấn luyện viên lặn vội vàng xuống hang tìm.
Nhưng họ tìm mãi tới độ sâu 36 mét mà cũng không thấy tăm hơi anh Trương đâu.
Lên khỏi nước, họ lập tức báo cảnh sát và kêu cứu tới các lực lượng cứu hộ.
5 giờ 5 phút chiều, ông Vệ Dân dẫn đội tìm kiếm cứu nạn Chữ thập đỏ Nam Ninh tới hiện trường.
Ông kết nối với lãnh đạo cục ứng phó khẩn cấp huyện đã tới từ trước, cùng cán bộ thị trấn Tiên Hồ và cán bộ thôn.
Sau đó đội cứu hộ Lam Thiên Vũ Minh cũng mang theo thuyền và thiết bị định vị thuỷ âm tới nơi.
Hiện trường do ông Vệ Dân chỉ huy thống nhất.
Ông là một huấn luyện viên lặn kỹ thuật và tìm kiếm cứu nạn hoạt động nhiều ở Quảng Tây.
Ông từng tham gia vụ ở Đào Hoa Thuỷ Mẫu, huyện Đô An năm 2020, vụ Thánh Long Đàm năm 2021, vụ thiên song Cửu Đốn ở Đô An năm 2023, và công tác trục vớt thợ lặn ở Thánh Long Đàm năm 2025.
Ông có nhiều kinh nghiệm với các vụ tìm kiếm ở độ sâu lớn và địa hình phức tạp.
Dò thuỷ âm không ra kết quả, nên ông Vệ Dân cùng ông Đằng Hải xuống nước tìm.
Khối nước bên dưới vẫn đục.
Nhưng chiếu đèn về phía trước thì thấy nước còn tương đối trong.
Ở khoảng 10 mét, một miệng hang tối đen hiện ra trước mặt hai người.
Vì hiện trường lúc ấy chỉ có 2 thợ lặn hang, chưa lập được thành một đội hình, nên hai người trao đổi ngắn gọn rồi quyết định thăm dò nhánh hang bên trái.
Họ đặt hy vọng rằng chỗ ấy biết đâu có một khoang khí.
Nếu có, anh Trương vẫn còn khả năng sống.
Nhưng vào tới nơi, họ thấy tầm nhìn tụt thẳng xuống còn khoảng 20 phân.
Ở đoạn gần mặt nước, cái không gian chưa khép kín hoàn toàn ấy lại không hề có khoang khí.
Đáy thì đầy bùn nhão.
Thêm nữa, bọt khí theo nhịp thở bốc lên xối vào vách đá làm bụi bám trên vách rơi xuống.
Tầm nhìn tụt hẳn về không.
Đến mức không đọc nổi con số trên chính chiếc máy tính lặn của mình.
Nên hai người nhanh chóng kết thúc đợt lặn đó.
Cùng lúc ấy, một người nữa nhận được điện thoại của ông Vệ Dân và có mặt tại hiện trường.
Đó là ông Vệ Bác, người sáng lập một câu lạc bộ lặn ở Liễu Châu.
Ông là một trong những thợ lặn hàng đầu Trung Quốc.
Trong vụ cứu hộ đoàn khảo sát khoa học trong hang đá vôi ở Bách Sắc, Quảng Tây, và vụ cứu hộ hang đá vôi ở Tương Tây, Hồ Nam, lực lượng chủ lực của cả hai lần ấy đều là đội cứu hộ dưới nước của công an Bách Sắc.
Và đội cứu hộ đó chính là do một tay ông Vệ Bác gây dựng nên.
Trong 7 năm, ông đưa đội này từ giai đoạn lặn giải trí trở thành một đội lặn kỹ thuật chín chắn.
Tháng 2 năm 2025, ông Vệ Bác còn trực tiếp tham gia chiến dịch cứu hộ đoàn khảo sát khoa học trong hang đá vôi ở Quảng Tây.
Tháng 5 cùng năm, khi trục vớt thi thể ở Thánh Long Đàm, ông cũng là một trong những người chủ lực.
9 giờ rưỡi tối, ông Vệ Bác và ông Trịnh Yến Hồng đeo bình đôi, bắt đầu đợt khảo sát dưới nước đầu tiên.
Tầm nhìn dưới nước đã hồi phục chút ít, khoảng 3 mét.
Hai người tìm lại lần nữa cái hang ngang ở độ sâu 8 mét.
Kết quả y hệt lần trước: ngoài bùn và nước ra thì không có gì.
Sau đó ông Vệ Bác rà tiếp lối hẹp bên phải.
Miệng hang này cực kỳ chật, họ buộc phải lộn đầu xuống chân lên theo phương thẳng đứng mà lặn vào.
Nhưng tìm xong thì thấy anh Trương cũng không ở đó.
Hai người men theo lối đi tiếp tục đi xuống, vượt qua cái nút dây ở mốc 36 mét mà các thợ lặn trước đó đã tới.
Cuối cùng họ tới được cái thềm đá nhỏ ở 44 mét.
Dọc đường không phát hiện dấu vết gì của anh Trương.
Thế là hai người bắt đầu quay về.
Vì khí không đủ, cộng thêm lực lượng cứu hộ đã kiệt sức, họ bàn nhau quyết định nghỉ ngơi chỉnh đốn trước.
Trưa hôm sau, sau khi nạp thêm khí, mọi người trở lại hiện trường.
Ông Vệ Bác cùng ông Tăng Diệp Hồng lặn xuống.
Họ dò lại lần thứ ba cái hang nhỏ ở 8 mét.
Anh Trương vẫn không xuất hiện ở đó.
Sau đó hai người chuyển thẳng sang tìm ở vùng sâu hơn.
Đợt lặn thứ tư, hai người qua cửa hang lớn hơn và nhanh chóng xuống tới độ sâu 40 mét.
Vì lối đi bên dưới quá hẹp, không xác định được có phù hợp cho 2 người cùng xuống hay không, nên vì an toàn, ông Vệ Bác quyết định một mình lặn tiếp.
Ông Tăng Diệp Hồng ở lại mốc 40 mét để hỗ trợ ánh sáng cho ông.
Khi ông Vệ Bác ở độ sâu 51 mét và chiếu đèn xuống dưới, ông bỗng thấy hình như có một tia phản quang kim loại.
Ông lập tức lặn xuống lại gần xem.
Và cuối cùng, ở khoảng 55 mét, ông nhìn thấy nạn nhân họ Trương.
Anh Trương ở tư thế ngồi, bị cái bình khí trên lưng chèn ngang, kẹt lại trong một khe nứt trên vách đá.
Độ sâu phần đầu khoảng 57,4 mét, phần chân 59 mét.
Trang bị trên người anh còn nguyên vẹn.
Chỉ có ống thở phụ không nằm trong miệng.
Quay xong đoạn video lấy chứng cứ, ông Vệ Bác dùng vòng dây mang theo người để cố định đầu nạn nhân.
Ông đưa anh ra khỏi khe đá trước, rồi mới kéo anh bắt đầu đi lên.
Do khí trong bình của anh Trương đã cạn sạch, không thể bơm hơi cho áo phao của anh, nên thi thể có sức nổi âm khá lớn.
Cộng thêm không gian trong hang cực chật, nhất là ở đoạn 45 mét, nên quãng đi lên này vô cùng gian nan.
Cuối cùng, ở mốc 40 mét, ông Vệ Bác nhìn thấy bạn lặn Trịnh Yến Hồng.
Vì chỗ đó đúng là một góc ngoặt, chân vịt của nạn nhân quấn vào dây dẫn đường.
Trong lúc giằng gỡ, chân vịt của nạn nhân tuột ra.
Để tránh xảy ra thêm bất trắc, ông Vệ Bác và ông Trịnh Yến Hồng đổi vị trí cho nhau.
Ông Vệ Bác tiếp tục ở trên cùng lo phần kéo thi thể lên.
Ông Trịnh Yến Hồng ở dưới cùng, ôm phần chân thi thể để đẩy lên, đồng thời xử lý chuyện dây rợ quấn vào nhau trong lúc đi lên.
Dù bây giờ đã có 2 người, nhưng trong một không gian chật hẹp như thế, ở giai đoạn giữa dòng, gần như lúc nào họ cũng chỉ ôm chặt lấy thi thể mà đứng đó chờ.
Phải nói rằng tâm lý của hai người ấy đủ vững.
May mà dọc đường, ngoài chuyện tầm nhìn ngày một tệ đi ra, không còn sự cố nào khác.
Sau khoảng một tiếng rưỡi đi lên và giảm áp, hai người cuối cùng cũng tới được vùng nước hở vào lúc 3 giờ 34 phút chiều.
Ông Vệ Dân và ông Đằng Hải trên bờ xuống nước tiếp ứng theo đúng kế hoạch.
Ở độ sâu khoảng 9 mét, họ gặp ông Vệ Bác và ông Trịnh Yến Hồng đang giảm áp.
Nhưng vì tầm nhìn quá tệ, có lúc ông Vệ Bác còn không nhận ra người tới tiếp ứng mình là ai.
Sau đó mấy người lần lượt nổi lên mặt nước.
Thi thể được tạm thời cố định dưới nước.
Đợi các bên công an, y tế và những đơn vị liên quan phối hợp xong, tới 4 giờ 40 phút chiều, ông Vệ Bác và ông Trịnh Yến Hồng lại xuống nước một lần nữa để đưa thi thể lên và hoàn tất thủ tục bàn giao.
Đến đó, chiến dịch trục vớt mới chính thức khép lại.
Nhìn lại toàn bộ chuyện này, thứ giết anh Trương không phải là sự liều lĩnh của riêng anh.
Anh không lao xuống quá sâu ngay từ đầu, anh dừng lại ở 37,9 mét khi thấy không ai theo sau, anh quay đầu về đúng chỗ cũ.
Anh giữ được bình tĩnh đủ lâu để một bình khí kéo tới phút thứ 27.
Cái giết anh là hơn mười con người cùng chen trong một khoang vài mét, khuấy bùn lên tới mức không ai còn nhìn thấy ai.
Là chuyện đông người thì mặc nhiên ai cũng tưởng có người khác đang để mắt, nên rốt cuộc không ai để mắt cả.
Là chuyện một nhóm quá đông thì không còn cặp bạn lặn nào thực sự tồn tại, và khi anh tách ra bơi vào sâu, không một ai ở lại làm cái mốc cho anh.
Và là chuyện gần 2 tiếng đồng hồ trôi qua trước khi có người nghĩ tới việc đếm lại đầu người.
Toàn bộ khoảng thời gian có thể cứu anh nằm gọn trong 2 tiếng ấy, và nó đã cháy hết sạch trước khi bất kỳ ai kịp biết là mình đang đánh mất nó.
Trong lặn hang, thứ rẻ tiền nhất trong cả bộ đồ là cuộn dây dẫn đường.
Một cuộn nhựa với mấy chục mét dây, giá không bằng một bữa ăn tử tế.
Nó chỉ làm đúng một việc: buộc một đầu ở miệng hang, rồi thả ra sau lưng người bơi vào.
Nếu hôm ấy có một cuộn dây như thế buộc ở chỗ nước hở, thì trong 12 phút anh Trương lên xuống giữa 12 mét và 27 mét, tay anh chỉ cần chạm vào một sợi dây là đủ.


