Cái hang không tên cách chỗ họ tìm mỗi ngày đúng 2 mét

Một đêm trước Tết, một người đàn ông lén lặn xuống hồ ở Tất Tiết, Quý Châu để bắt cá.

Anh đuổi theo một con cá, càng bơi càng sâu, rồi không bao giờ lên nữa.

Đội cứu hộ tìm gần một tháng trong vùng nước đó mà không có kết quả.

Sau đó họ dồn trọng tâm vào một cái hang dưới nước.

Thời cổ, trong hang ấy từng có nhiều người mắc bệnh phong chết ở bên trong.

Đội cứu hộ ngờ rằng người mất tích rất có thể đã bơi theo con cá mà vào trong đó.

Nhưng họ gần như lùng hết cả cái hang mà vẫn không thấy bóng người nào.

Mãi tới ngày thứ 27, trong một lần thăm dò tình cờ, trước mặt người thợ lặn đột nhiên hiện ra một bóng người mờ mờ.

Chuyện xảy ra ở gần khe Du Trà, thị trấn Thiên Hy, địa cấp thị Tất Tiết, tỉnh Quý Châu.

Trước năm 2004, khu vực này còn chỉ là một thung lũng bình thường.

Sông Áo Thủy và sông Tiểu Áo len qua thung lũng ấy.

Trong thung có thôn bản, có ruộng bậc thang, và có đủ loại hang đá vôi.

Một trong số đó tên là hang Lại Tử.

Cửa hang hình cái loa.

Phần bên trong đã dò được thì có hình quả bầu hoặc hạt lạc, tức là giữa thì hẹp, hai đầu thì rộng, và chỗ rộng chính là các sảnh hang.

Trong hang có rất nhiều nhũ đá và cột đá nối từ nền lên trần.

Cái hang này còn có một đoạn lịch sử riêng.

Thời cổ, một số người mắc bệnh phong bị đưa tới đây để cách ly, vì vậy đã từng có không ít người chết ở bên trong.

Cái tên hang Lại Tử chính là từ đó mà ra.

Tháng 4 năm 2004, nhà máy thủy điện Hồng Gia Độ, công trình trọng điểm trong chương trình đưa điện từ miền tây về miền đông của quốc gia, bắt đầu tích nước.

Cả vùng này, bao gồm cả hang Lại Tử, chìm xuống dưới nước, trở thành một phần của hồ Chi Ca A Lỗ, hồ nhân tạo lớn nhất Quý Châu.

Các loài cá cũng bắt đầu sinh sôi rất nhanh trong lòng hồ.

Nhưng hồ này chịu ảnh hưởng của chính sách cấm đánh bắt trên lưu vực Trường Giang, nên ở đây cấm bắt cá.

Dù vậy, chuyện bắt cá trái phép vẫn thỉnh thoảng xảy ra.

Không rõ là năm 2025 hay 2024, một người đàn ông đến từ Tuân Nghĩa lén chạy tới đây lặn bắt cá.

Cảnh ấy bị một người địa phương họ Triệu nhìn thấy, rồi hai người nói chuyện với nhau một lúc.

Anh Triệu thấy cách lặn bắt cá này hay, nên mua lại của người kia một bộ đồ lặn cũ, và học từ người ấy một ít kiến thức về lặn.

Nhưng có một điều anh Triệu không biết.

Người bán đồ cho anh, và cả thầy của người ấy, đều chưa từng qua đào tạo lặn chính quy.

Kinh nghiệm của họ đều nhặt từ video trên mạng, hoặc tự mình mò mẫm mà ra.

Đó cũng là cái mầm gieo sẵn cho bi kịch phía sau.

Tối ngày 5 tháng 2 năm 2026, anh Triệu mang đồ nghề cùng hai người nữa lái thuyền, lén tới vùng nước gần hang Lại Tử.

Trước đó anh Triệu đã thử bộ đồ ấy một lần, và quả thật bắt được một con cá dưới nước.

Con cá tuy rất nhỏ nhưng đã cho anh Triệu rất nhiều tự tin.

Vì thế anh định tối hôm ấy làm thêm một lần nữa.

Ngoài mấy món đồ lặn cần thiết, anh Triệu còn mang theo một cái giỏ cá và một khẩu súng bắn cá.

Anh không có thợ lặn hỗ trợ, không có dây dẫn đường, chỉ có hai người bạn ở lại trên thuyền quan sát.

Nhiệt độ trung bình đêm hôm ấy khoảng 6 độ.

Nhiệt độ nước là 3 độ.

Tầm nhìn dưới nước cũng rất thấp, chỉ từ 1 đến 3 mét.

Trong khung hình thật mà người cứu hộ quay được ở chính khu vực anh Triệu bắt cá, nước đầy vật thể lơ lửng, tầm nhìn cực kém, và chỉ ở đúng chỗ đèn pin chiếu thẳng vào thì mới miễn cưỡng bắn được.

Trong môi trường như thế, anh Triệu lặn dưới nước khoảng nửa tiếng rồi trở lên mặt nước.

Anh nói với hai người trên thuyền rằng dưới đó có cá, nhưng rất nhiều con nằm sâu hơn 30 mét.

9 giờ 18 phút tối, sau khi thay bình khí mới, anh Triệu bắt đầu lượt lặn thứ hai.

Hai người bạn vẫn đợi trên thuyền.

Nhưng 20 phút trôi qua, anh Triệu không lên theo đúng giờ đã hẹn.

Trên mặt nước chỉ thấy những bọt khí vụn và một quầng sáng yếu ớt.

Hai người bạn lái thuyền đi tìm khắp nơi mà không thấy tăm hơi anh Triệu đâu.

Họ vội báo cảnh sát nhờ cứu.

Đội cứu hộ dân gian địa phương, lực lượng phòng cháy chữa cháy cùng đội tìm kiếm Lam Thiên lần lượt tới nơi và triển khai tìm kiếm.

Mục tiêu tìm kiếm của họ chủ yếu là vùng nước mở của cái hồ.

Kết quả là không thu được gì.

Sau đó một đội lặn từ Trùng Khánh tới thay.

Họ dùng cả máy dò âm lẫn thợ lặn để tìm.

Ban đầu ai cũng nghĩ anh Triệu chìm xuống đáy hồ, hoặc đã trôi sang chỗ khác.

Nhưng nửa tháng trôi qua mà vẫn không có kết quả.

Lúc ấy họ mới ngờ rằng liệu anh Triệu có vào trong cái hang đá vôi bên cạnh hay không.

Khả năng cao nhất chính là hang Lại Tử.

Nhưng tại hiện trường cũng như ở địa phương đều không có thợ lặn kỹ thuật đủ tư cách lặn hang.

Vì thế gia đình anh Triệu bắt đầu lên mạng cầu cứu.

Ngày 21 tháng 2, một người trong gia đình liên hệ với huấn luyện viên lặn tên Khuê Cách ở Quảng Tây.

Nhưng trước đó Khuê Cách đã giới thiệu cho họ những huấn luyện viên lặn ngay tại Quý Châu.

Những thợ lặn ông giới thiệu đều đến từ câu lạc bộ lặn Quý Tiềm ở Quý Dương, Quý Châu.

Bốn người là Trương Húc Đông, Quách Kiệt, Chu Nguyên Kiệt và Thái Nhất Siêu.

Câu lạc bộ Quý Tiềm là câu lạc bộ lặn đầu tiên của Quý Châu, và tới lúc đó vẫn là câu lạc bộ duy nhất của tỉnh có chuyên môn lặn theo hệ thống quốc tế.

Ngày 20 tháng 2, mấy thợ lặn của Quý Tiềm đã tiến hành lượt tìm kiếm đầu tiên.

Nói cho chính xác thì phải gọi là đi tìm thi thể.

Dù sao anh Triệu cũng đã mất liên lạc nửa tháng.

Sau khi tìm ở vùng nước mở mà không có kết quả, ở độ sâu từ 21 đến 24 mét họ phát hiện ra cửa hang Lại Tử.

Đường thông dưới đáy hang thì bằng phẳng, nhưng phủ đầy bùn.

Chu Nguyên Kiệt phụ trách rải dây khép vòng và tìm ở khu vực tầng trên.

Quách Kiệt phụ trách men theo dây mà tìm quanh thân hang.

Thực ra kết cấu thật của cái hang phức tạp hơn bản vẽ mặt bằng rất nhiều.

Trong đoạn hình họ quay được lúc tìm trong hang Lại Tử, tầm nhìn bên trong quả thật rất tệ.

Tình cảnh dưới nước nhìn thôi đã thấy ngạt thở, thật sợ phía trước đột nhiên có thứ gì đó trôi ra.

Và cuối cùng thì họ gặp đúng cái cảnh ấy thật.

Sau một ngày tìm kiếm, họ nắm được đại khái hình dáng của hang Lại Tử.

Nhưng đáng tiếc là hôm ấy họ không tìm thấy anh Triệu trong đó.

Xét thấy nhân lực và trang bị hiện có không bảo đảm được hiệu suất lẫn an toàn cứu hộ, họ quyết định chờ qua Tết rồi mới tìm tiếp.

Ngày 1 tháng 3, lượt tìm kiếm thứ ba bắt đầu.

Mục tiêu là toàn bộ khu vực hang Lại Tử, kể cả một số ngách phụ chưa từng tìm.

Nhưng lạ ở chỗ, họ gần như lùng hết cả cái hang mà vẫn không phát hiện ra anh Triệu.

Xét thấy đường thông bên trong hẹp, anh Triệu lẽ ra không chui vào được, họ quay trở lại cửa hang để tìm tiếp các manh mối khác.

Trong lúc tìm ở bên ngoài, Thái Nhất Siêu ở tổ thứ hai phát hiện một cái hang chưa từng được thăm dò, nằm dưới cửa hang Lại Tử khoảng 2 mét.

Vì đường thông này ăn vào lòng núi theo một góc đá lớn phía bên phải, nên cửa hang cực kỳ kín đáo.

Nếu không nhìn cho kỹ thì rất dễ bỏ sót.

Thái Nhất Siêu thử chui vào, và phát hiện đường thông này có dạng ống, bên trong gồ ghề và hẹp đến mức khó tin.

Dò vào được khoảng 15 mét thì thấy không gian rộng dần ra, mà còn ăn tiếp về phía trước.

Nhưng đúng lúc ấy cuộn dây chính của anh bị kẹt.

Thái Nhất Siêu đành bỏ dở mà quay ra.

Hôm sau, tức ngày 2 tháng 3, họ đặt trọng tâm tìm kiếm vào cái hang không tên ấy.

Chu Nguyên Kiệt ở cửa hang hỗ trợ.

Quách Kiệt và Thái Nhất Siêu vào bên trong tìm.

Vì đường thông hẹp, bùn lại nhiều, chuyển động của người và bọt khí thở ra làm lớp bùn trên vách hang bong ra từng mảng, khiến tầm nhìn dưới nước tụt xuống rất nhanh.

Tốc độ tìm kiếm của họ vì thế cũng chậm đi ghê gớm.

17 phút sau, hai người đã tìm vào phía trong được khoảng 25 mét, và đang từ một khúc cua đi vào một sảnh hang khá lớn.

Đúng lúc ấy họ phát hiện dưới đáy hang phía xa hình như đang trôi lơ lửng một bóng người.

Tới gần thì thấy đó chính là anh Triệu, người đã mất liên lạc 26 ngày.

Độ sâu khoảng 32 đến 33 mét.

Ống thở của anh Triệu đã rơi khỏi miệng.

Đai chì thì mắc ở chỗ mắt cá chân.

Điều khiến người ta thấy lạ là trên người anh không xuất hiện hiện tượng trương phình.

Chuyện đó có thể liên quan tới áp suất nước và nhiệt độ nước.

Vì lần lặn này chủ yếu để tìm kiếm, không mang theo thiết bị trục vớt, nên hai người quay đầu trở ra.

Họ cần mang tin ấy ra khỏi hang trước đã.

Sau khi cùng cả nhóm lập xong kế hoạch trục vớt cho bước tiếp theo, Chu Nguyên Kiệt, Quách Kiệt và Thái Nhất Siêu lại xuống nước.

Lần này Quách Kiệt ở cửa hang hỗ trợ, hai người kia vào trong.

Thái Nhất Siêu đảm nhiệm việc đưa thi thể ra, Chu Nguyên Kiệt đi sau, phụ trách giữ dây.

Đoạn hình trục vớt thì không có cách nào đưa lên mạng.

Khung hình ấy gây chấn động rất mạnh cho người xem: một thi thể dang hai tay trôi lơ lửng trong nước, cộng thêm màu nước xanh lục xung quanh, thật sự còn đáng sợ hơn phim kinh dị.

Trong lúc đưa ra ngoài, vì tầm nhìn quá thấp, đường thông lại hẹp nên vận chuyển rất khó, cộng thêm lo lượng khí có thể không đủ, Thái Nhất Siêu và Quách Kiệt đành tạm ngừng việc đưa thi thể ra.

Họ đặt lại thi thể ở một khúc cua cách cửa hang khoảng 15 mét, định hôm sau nạp đủ khí rồi quay lại.

Ngày 3 tháng 3, đúng ngày rằm tháng Giêng, cũng đúng là sinh nhật của người gặp nạn là anh Triệu, những người cứu hộ lại tới bên hồ.

Các thành viên câu lạc bộ Quý Tiềm bắt đầu lượt lặn thứ bảy.

Sau khi đặt xong bình khí giảm áp, Trương Húc Đông, Hoàng Quán Đình và Tiêu Ngọc Hàm hỗ trợ trên mặt nước.

Quách Kiệt hỗ trợ ở cửa hang không tên.

Chu Nguyên Kiệt và Thái Nhất Siêu vào bên trong.

Hai người tới khúc cua cách cửa hang 15 mét và tìm lại được thi thể.

Lúc này thi thể nằm nghiêng, mặt úp xuống, bình khí hướng lên trên, mặt nạ đã tụt xuống chỗ cổ.

Để dễ di chuyển trong đường thông, và để mặt người chết không bị hư hại, Chu Nguyên Kiệt trùm đầu cho thi thể.

Anh tháo bộ áo phao và các đường ống trên người anh Triệu ra.

Rồi hai người lật thi thể lại, cho phần chân hướng về phía cửa hang.

Sau khi dùng dây buộc chặt hai cổ chân, Chu Nguyên Kiệt nắm dây và bắt đầu lùi ra khỏi hang.

Thái Nhất Siêu đi sau thu dây và chặn hậu.

Nhưng vì đoạn đường thông tiếp theo quá hẹp, bùn cát lại nhiều, mà còn phải kéo theo một thi thể, nên quãng đường ra ngoài đi vô cùng gian nan.

May là cuối cùng họ tới được cửa hang một cách suôn sẻ.

Sau khi bơm khí đưa trang bị của anh Triệu lên mặt nước, ba người phối hợp đưa thi thể ra khỏi hang.

Chu Nguyên Kiệt đưa thi thể bắt đầu nổi lên theo đúng quy trình.

Tới độ sâu dừng chờ, ba người ở lại giảm áp, còn thi thể thì do người trên mặt nước dùng dây kéo về.

Thi thể anh Triệu và trang bị của anh đều được giao lại cho gia đình xử lý.

Từ đây, cuộc tìm kiếm kéo dài 27 ngày, hay nói cho đúng là cuộc trục vớt, chính thức kết thúc.

Căn cứ vào những gì đã biết, cộng với tình trạng trang bị của anh Triệu, người ta có thể suy đoán được đại khái diễn biến lúc anh gặp nạn.

Sau khi xuống nước lượt thứ hai, rất nhanh anh Triệu phát hiện một con cá lớn ở độ sâu khoảng 30 mét, rồi đuổi theo nó bơi tới bơi lui.

Kết quả là con cá ấy chui vào trong cái hang không tên.

Tuy cửa hang này rất kín và đường thông rất hẹp, nhưng anh Triệu người nhỏ nên chui vào hẳn là không khó.

Thế là anh đuổi theo mà vào luôn.

Một lúc sau anh muốn quay ra, nhưng vì bùn đất đã bị chính anh khuấy tung lên, tầm nhìn dưới nước gần như bằng không.

Anh Triệu trong cơn hoảng loạn cứ nhằm hướng sai mà bơi càng lúc càng sâu.

Không lâu sau anh vào tới cái sảnh hang rộng.

Lúc này hẳn anh đã nhận ra mình bơi lệch hướng, nên định quay đầu trở lại.

Nhưng đúng khi ấy, anh đột nhiên không hút được khí nữa.

Trong bình chính của anh khi đó vẫn còn khí.

Có điều có thể vì đồ cũ đã xuống cấp, hoặc do chỉnh không đúng, nên trong điều kiện áp suất nước lớn anh không hút ra được bình thường.

Thế là anh Triệu chuyển sang bình khí khẩn cấp loại 1,5 lít.

Nhưng độ sâu chỗ anh đang ở là khoảng 32 mét, áp suất nước tương đương 4 atmosphere, nên tốc độ tiêu thụ khí cũng gấp 4 lần so với trên mặt đất.

Vậy nên 1,5 lít khí ấy rất nhanh bị dùng cạn.

Điều đó cũng khiến anh không còn cách nào bơm khí vào áo phao nữa.

Một nguyên nhân khác khiến anh Triệu không nổi lên được là đeo chì quá nặng.

Anh Triệu cao hơn 1 mét 50 một chút, người gầy, nặng hơn 90 cân Trung Quốc, tức hơn 45 kg.

Theo lẽ thường anh nên dùng chì 6 kg, nhưng thực tế anh đeo tới 10 kg.

Mà đeo chì quá nặng là một trong những sai lầm nguy hiểm nhất và dễ gây chết người nhất khi lặn.

Hậu quả trực tiếp là làm người lặn chìm xuống quá nhanh, nổi lên quá khó, và điều khiển cơ thể rất vất vả.

Không còn cách nào khác, anh Triệu quyết định tháo bỏ đai chì để bơi ra.

Nhưng anh còn chưa tháo xong hẳn thì đã bắt đầu ngạt nước, và cuối cùng chết tại đó.

Còn một khả năng nữa.

Là sau khi vào tới cái sảnh hang ấy, anh Triệu không nhận ra mình bơi lệch hướng, mà lại tưởng nhầm rằng mình đã bơi ra khỏi hang rồi.

Người bán đồ lặn cho anh từng nói với anh rằng dưới nước hễ gặp vấn đề thì cứ bơm khí nổi lên là được.

Nên anh Triệu mới không chọn lập tức quay ra theo đường cũ, mà nôn nóng tháo chì để bắt đầu nổi lên.

Nhưng dù là khả năng nào, thật ra ngay khoảnh khắc anh vào tới cái sảnh hang ấy, số phận của anh về cơ bản đã được định đoạt rồi.

Nguyên nhân của vụ tai nạn này có thể nói là rất rõ ràng.

Trước hết là bắt cá trái phép.

Rồi quan trọng nhất là thiếu tư cách hành nghề lặn.

Không có bạn lặn, không có người hỗ trợ, không có dây dẫn đường, không có năng lực lặn để ứng phó với môi trường phức tạp, tất cả đều là biểu hiện cụ thể của chuyện đó.

Anh Triệu chưa từng qua bất cứ khóa đào tạo lặn chính quy nào.

Anh chỉ tiếp nhận kiến thức liên quan qua lời chào hàng, việc bán trang bị và cách dạy từ xa của một người lặn ở Tuân Nghĩa.

Mà những kiến thức và kinh nghiệm ấy nhiều chỗ còn là sai.

Bởi vì người dạy anh Triệu, và cả thầy của người ấy, đều là dân tay ngang, tức là hoàn toàn tự học, chưa qua đào tạo lặn chính quy.

Những vụ tai nạn kiểu dân tay ngang bắt cá trái phép như thế không hề ít.

Thật ra hơn một nửa trong số đó đều có thể tránh được.

Dạy người khác kiến thức lặn sai, nói nhẹ thì là vì lợi ích kinh tế mà bất chấp an toàn của người khác, nói nặng thì là mưu tài hại mạng.

Người bắt cá trái phép cũng có vấn đề không nhỏ: vì tiếc tiền mà không học thứ kinh nghiệm đúng đã phải đổi bằng mạng người, lại đi học mấy lối tắt của dân tay ngang.

Đội cứu hộ đã lặn xuống vùng nước ấy suốt 25 ngày, biết rõ người họ tìm không còn sống từ đêm đầu tiên.

Họ vẫn xuống, vì cái nghề này không đo thành công bằng số mạng cứu được.

Nó đo bằng việc một gia đình có được đứng cạnh thi thể người nhà mình hay là sống tiếp mấy chục năm với một cái hồ và một dấu hỏi.

Người dạy anh Triệu lặn đã bán cho anh trang bị, bán cho anh mấy buổi hướng dẫn từ xa, và bán cho anh niềm tin rằng hễ có chuyện thì cứ bơm khí nổi lên.

Phần việc còn lại của chuyện mua bán đó, 25 ngày rà đi rà lại trong nước lạnh, do những người chưa từng nhận một đồng nào của anh gánh.