Vệt lốp xe đạp rộng bằng hai đốt ngón tay

Một người mê đạp xe 65 tuổi, vào tháng 8 nóng nực, không dẫn đường, không bạn đồng hành, một mình một xe đi vào vùng không người Lop Nur, nơi được gọi là biển chết.

Theo kế hoạch, nửa tháng sau ông sẽ ra.

Nhưng hơn một tháng trôi qua, gia đình vẫn không liên lạc được.

Cảnh sát địa phương tìm mấy lượt đều không thu được gì.

Đúng lúc mọi người chuẩn bị bỏ cuộc, vợ và con trai ông vẫn kiên trì tìm.

Hai mẹ con tự bỏ tiền thuê xe, mời người dẫn đường, men theo tuyến đường ông đã định, lấy bán kính 15 km, bắt đầu rà từng mảng một về phía trước.

Vụ này khi ấy được nhiều tờ báo đưa tin, và cũng khiến rất nhiều người cảm động vì sự bền bỉ của hai mẹ con.

Người con trai ấy khi đi tìm cha đã mang theo một thứ rất lạ.

Anh đi mua riêng một bộ lốp cùng loại với lốp xe đạp của cha mình, để làm mẫu đối chiếu.

Vì thứ anh phải tìm trên mặt đất không phải một người, cũng không phải một chiếc xe, mà là một đường kẻ rộng chừng hai đốt ngón tay.

Và toàn bộ câu chuyện này, nếu tóm lại thành một câu, thì đó là câu chuyện của một bài toán tải trọng.

Người ta có thể cắm cờ, chôn nước dọc đường, dùng ô tô chở dầu chở nước vào sa mạc.

Nhưng một người đạp xe thì chỉ có đúng chỗ nước mà cái khung xe của ông chở nổi.

Ông chở được 30 lít.

30 lít nước là 30 kg.

Đó là trần vật lý của một chiếc xe đạp, và không ai cãi được với nó.

Người đàn ông này tên Lục Đạm, quê Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam.

Trong giới đạp xe vùng Trung Nguyên, ông khá có tiếng.

Mọi người quen với biệt danh trên mạng của ông hơn: Diệu Đạm.

Sau khi nghỉ hưu, Diệu Đạm dồn toàn bộ tâm sức vào việc đạp xe.

Trong 10 năm, mỗi năm ông đạp trung bình 1,25 vạn km.

Dấu chân ông trải khắp cả nước.

Năm 2007, ông còn một mình đạp khắp vùng tây bắc, hành trình hơn 18.800 km.

Chính chuyến tây bắc ấy làm ông nảy ra ý định chinh phục Lop Nur.

Vợ và con trai nhiều lần khuyên ông đừng đi.

Vì Lop Nur mùa hè có môi trường quá cực đoan.

Nhưng Diệu Đạm đã quyết.

Ông còn hứa với vợ rằng chỉ cần xuyên được, về ông sẽ đưa bà đi đạp xe vòng đảo Hải Nam.

Tháng 4 năm 2009, Diệu Đạm cùng ba người bạn đạp xe lên Khố Nhĩ Lặc, Tân Cương.

Khác với lối xuyên Lop Nur truyền thống từ đông sang tây, họ định đi từ tây sang đông.

Tức là đi ngược lại tuyến của Lôi Điện Sinh nửa năm trước.

Đại thể là xuất phát từ Khố Nhĩ Lặc ở phía tây, qua Uý Lê, trung đoàn 35, Doanh Bàn, Lão Khai Bình, Thái Dương Mộ, cổ thành Lâu Lan, khu lòng hồ, bia tưởng niệm Dư Thuần Thuận, thị trấn Lop Nur, bia tưởng niệm Bành Gia Mộc, Bát Nhất Tuyền, công viên địa chất Nhã Đan, và cuối cùng ra ở Ngọc Môn Quan thuộc Đôn Hoàng.

Nhưng sau khi ba người bạn đồng hành quan sát môi trường hoang mạc ở rìa Lop Nur, họ thấy rủi ro quá cao và quyết định bỏ.

Còn Diệu Đạm thì chọn đi tiếp.

Ông ở lại Khố Nhĩ Lặc chỉnh đốn hơn hai tháng.

Đầu tháng 8 năm 2009, Diệu Đạm xuất phát từ Khố Nhĩ Lặc.

Hôm ấy ông gọi điện cho vợ, nói mình mang theo 30 lít nước, và nửa tháng sau, khi ra tới gần Ngọc Môn Quan, sẽ gọi lại.

Theo các thông tin về sau, ngoài nước và lương thực, ông còn mang điện thoại di động, máy ảnh và GPS.

Bây giờ hãy đặt con số 30 lít ấy cạnh chuyến đi.

Nửa tháng là 15 ngày.

30 lít chia cho 15 ngày là đúng 2 lít mỗi ngày.

2 lít mỗi ngày là mức của một người ngồi trong bóng râm, chứ không phải của một người đẩy xe đạp giữa tháng 8 ở nơi nhiệt độ mặt đất có thể lên tới 70 độ.

Nhưng nếu muốn mang gấp đôi, tức 60 lít, thì ông phải chất thêm 30 kg nữa lên một chiếc xe đạp vốn đã chở lương thực, lều, máy ảnh, GPS.

Đó là chỗ bài toán bị chặn lại.

Một chiếc ô tô có thể chở 200 lít dầu và bốn thùng nước khoáng mỗi xe.

Một người đi bộ có đội hỗ trợ có thể chôn nước sẵn dọc tuyến.

Một người đạp xe một mình thì không có cách nào bước qua trần 30 kg ấy.

Cho nên từ giây phút Diệu Đạm nhấn bàn đạp, ông đã bước vào một cuộc chạy đua mà chỗ nước trên xe chỉ đủ cho phương án lý tưởng nhất.

Quãng thời gian sau khi Diệu Đạm xuất phát, gia đình ông sống trong lo lắng.

Nửa tháng sau, họ phát hiện ông Lục không ra đúng như đã hẹn.

Điện thoại di động thì luôn trong trạng thái không gọi được.

Ban đầu họ nghĩ có lẽ ông chỉ chậm vài hôm.

Nhưng tới tận cuối tháng, Diệu Đạm vẫn bặt vô âm tín.

Mà nước của ông chỉ dùng được khoảng 20 ngày.

Vì thế ngày 8 tháng 9, gia đình Diệu Đạm báo án ở Khố Nhĩ Lặc.

Đồng thời họ đưa luôn tuyến đường ông dự định cho cảnh sát.

Sau đó vợ và con trai ông lần lượt bay từ Trịnh Châu và Bắc Kinh tới Khố Nhĩ Lặc.

Thông tin cảnh sát tra được khi ấy là: ngày 9 tháng 8, Diệu Đạm tới Doanh Bàn.

Ngày 11 tháng 8, ông xuất hiện ở trại Cam Thảo thuộc trung đoàn 35, và nghỉ lại đó hai ngày.

Trong thời gian ấy chắc ông đã đi xem phế tích cổ thành Doanh Bàn.

Ngày 13 tháng 8, ông lại lên đường.

Trước khi đi, ông nói với người ở đó rằng ông sẽ đi Thái Dương Mộ.

Sau đó thì không còn tin tức gì nữa.

Vốn Diệu Đạm còn phải đi qua một trạm văn quản và thị trấn Lop Nur.

Nhưng ông cũng chưa từng xuất hiện ở đó.

Cho nên phạm vi ông mất tích hẳn nằm giữa Doanh Bàn và bia tưởng niệm Dư Thuần Thuận.

Nhưng cảnh sát men theo tuyến đó tìm rồi mà không thu được gì.

Mọi người phỏng đoán rất có thể ông đã lạc vào sâu trong hoang mạc rồi gặp nạn.

Muốn tìm ra ông chẳng khác nào mò kim đáy bể.

Đây là chỗ mà câu chuyện chuyển sang góc nhìn của người con.

Gia đình Diệu Đạm không chịu bỏ.

Họ thuê xe việt dã, tìm được người thông thuộc Lop Nur làm dẫn đường, thậm chí còn mời cả bác sĩ đi cùng.

Mấy người xuất phát từ bia tưởng niệm Dư Thuần Thuận, men theo tuyến của Diệu Đạm mà tìm ngược lại.

Nhưng 7 ngày sau vẫn tay trắng.

Gia đình Diệu Đạm vẫn không bỏ.

Họ lại thuê một chiếc xe sa mạc hiệu Giải Phóng, xuất phát từ Doanh Bàn tìm về hướng đông.

Chính lúc này người con trai đi mua bộ lốp cùng loại với lốp xe đạp của cha mình để làm mẫu đối chiếu.

Họ men theo các vệt bánh xe, lấy bán kính 15 km khoanh vùng, rồi rà từng mảng một về phía đông.

Cùng lúc đó, một nhóm tình nguyện viên từ Trịnh Châu xuất phát từ Đôn Hoàng, lái xe men theo tuyến đường tìm từ đông sang tây.

Nghĩ về cách tìm ấy một chút thì thấy nó gần như vô vọng.

Một dấu chân người còn có chiều sâu.

Một vệt bánh ô tô còn có chiều rộng, và có hai vệt song song để nhận ra.

Vệt lốp xe đạp thì chỉ là một nét kẻ đơn, rộng bằng hai đốt ngón tay, và gió ở Lop Nur thổi gần như không nghỉ.

Thứ đầu tiên gió xoá là những vết nông nhất.

Ngày 26 tháng 9, tức ngày thứ 44 kể từ khi Diệu Đạm mất tích, đội tìm kiếm tuyến tây, ở khu Nhã Đan cách Lâu Lan chừng 25 km về phía tây bắc, đột nhiên nhìn thấy một chiếc xe đạp.

Bên cạnh xe còn có một chiếc áo màu đỏ, nhưng đã bị gió cát thổi bạc trắng.

Tới gần mới thấy, đó chính là Diệu Đạm mà họ tìm suốt bao nhiêu ngày.

Đáng tiếc là ông đã qua đời từ lâu.

Chiếc xe đạp đổ nghiêng sang một bên.

Hai săm trong cả hai bánh đều đã nổ.

Nhưng đầu xe vẫn quay về hướng đông, không hề có ý định quay lui.

Ông nằm ngửa, điện thoại di động và lương thực vẫn còn.

Máy ảnh thì hình như đã hỏng.

Nước của ông đã cạn hoàn toàn.

Chỉ còn lại ba chai nước khoáng rỗng, bên trong rất có thể là nước tiểu của ông.

Cuốn nhật ký của ông vẫn còn.

Bài nhật ký cuối cùng của ông viết vào ngày 25 tháng 8.

Trong đó ông viết rằng ông đã hết nước từ ngày 21 tháng 8.

Lúc ấy ông mới rời trại Cam Thảo được 8 ngày.

Con số này nói lên một điều khác: 30 lít nước đã không kéo được tới 15 ngày, nó chỉ kéo được 8 ngày.

Và chi tiết ấy cũng cho thấy dần dần rằng ở khu Doanh Bàn, nơi có tiếp tế, Diệu Đạm lại không chọn nạp thêm nước.

Chỗ đó khá khó hiểu.

Vì đưa thi thể ra ngoài quá khó, gia đình Diệu Đạm quyết định chôn ông ở một nơi tên là Hàm Thuỷ Tuyền.

Vị trí cụ thể thì không rõ.

Các bài báo có nói rằng GPS của Diệu Đạm khi tìm thấy vẫn còn dùng được.

Nghĩa là ông hẳn không lạc đường.

Nhưng vị trí người ta tìm thấy ông lại lệch khỏi tuyến ông đã định, tức là lệch khoảng 15 km so với tuyến đường vòng phía bắc.

Vậy chuyện đó là vì sao.

Dựa trên những thông tin trên, có thể dựng lại những gì ông đã trải qua.

Ngày 13 tháng 8, sau hai ngày nghỉ ở trại Cam Thảo thuộc Doanh Bàn, Diệu Đạm quyết định lên đường đi Thái Dương Mộ.

Khi ấy ông hẳn đã không nạp thêm nước.

Còn lúc xuất phát ông còn lại bao nhiêu thì không ai biết.

Không rõ là ngày thứ mấy, Diệu Đạm tới được Thái Dương Mộ, rồi lại đi tiếp.

Nhìn theo khoảng cách thì ngày 21 tháng 8, khi đi tới khu cổ thành Hàm Thuỷ Tuyền bây giờ, nước uống của ông về cơ bản đã cạn.

Lúc này Diệu Đạm rất có thể đã rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan.

Hoặc quay lại theo đường cũ, hoặc đi tiếp về phía trước.

Quay lại theo đường cũ thì bên Doanh Bàn có nước, nhưng đường xa quá, ông không trụ nổi.

Cho nên ông quyết định đi tiếp tới cổ thành Lâu Lan.

Vậy cổ thành Lâu Lan có nước không.

Phóng to bản đồ thì thấy bên cạnh cổ thành Lâu Lan hiện nay có mấy toà nhà.

Có thể là trạm văn quản, cũng có thể là trạm bảo vệ.

Chỗ đó hẳn là có người.

Nhưng năm 2009 bên đó có người hay không thì không rõ.

Nhiều khả năng là có.

Nếu không thì không giải thích được vì sao trong tình trạng hết nước ông vẫn cứ đi về phía ấy.

Rất có thể ông cho rằng nếu kịp tới Lâu Lan thì sẽ tìm được nước ở đó.

Nhưng ông phải chạy đua với thời gian.

Dù tuyến đường vòng phía bắc đã định dễ đi hơn, ông vẫn thấy tuyến đó quá dài, mất quá nhiều thời gian.

Ông muốn đi đường thẳng để cắt ngắn lại.

Vậy đường tắt ấy có đường không.

Có.

Thực tế trong cả vùng Nhã Đan rộng lớn này, đường dẫn tới Lâu Lan không chỉ có một.

Người ta còn tìm được một số vệt hành trình do dân chơi việt dã tải lên, trong đó có một tuyến trùng đúng với tuyến Diệu Đạm định đi.

Nhưng những thứ gọi là đường ấy chỉ là các vệt bánh xe, chất lượng đường rất tệ.

Nhất là với việc đạp xe thì cực kỳ khó.

Năm 2017, trên một diễn đàn có một người đi phượt đăng lại trải nghiệm đạp xe của mình trong khu vực này.

Anh còn tìm tới tận chỗ Diệu Đạm gặp nạn.

Theo lời người đó, đạp xe ở đây còn chậm hơn cả đi bộ.

Có thể hình dung khi ấy Diệu Đạm, giữa những cụm Nhã Đan đầy cát và muối kiềm, căn bản không thể đạp nổi.

Phần lớn thời gian ông chỉ có thể đẩy xe mà đi.

Nhìn hai cái săm nổ sau này cũng suy ra được rằng khi đó ông tiến lên vô cùng vất vả và cực kỳ tốn sức.

Đây chính là chỗ bài toán tải trọng quay lại cắn ông một lần nữa.

Chiếc xe đạp vốn là công cụ để mang nhiều nước hơn và đi nhanh hơn.

Nhưng trên nền Nhã Đan, nó không còn là phương tiện, nó thành một khối 30 kg nước cộng với một cái khung phải đẩy.

Ông vừa mất tốc độ, vừa phải tiêu thêm sức, mà lượng nước thì đã bị chặn cứng ở cái trần ban đầu.

Cộng thêm nhiệt độ cao mùa hè và tình trạng thiếu nước nghiêm trọng, ông rất nhanh không trụ nổi nữa.

Có thể là do mất nước, cũng có thể là do sốc nhiệt.

Diệu Đạm ngã xuống và không bao giờ đứng dậy được nữa.

Thật ra cơ hội sống duy nhất của ông là lúc nước tiêu hết một nửa.

Nếu khi ấy ông chọn quay lại Doanh Bàn theo đường cũ thì bi kịch đã không xảy ra.

Nhưng ông lại chọn đi tiếp.

Ông tưởng nhầm rằng với chỗ nước còn lại mình có thể tới được Lâu Lan.

Cuối cùng thì ông đánh cược và thua.

Ông đã đánh giá thấp độ khó của đường trong khu Nhã Đan, và đánh giá cao tốc độ tiến của chính mình.

Nhiều người hẳn sẽ thắc mắc, vì sao một mình xuyên vùng không người mà ông lại sơ suất và liều lĩnh tới vậy.

Chuyện này rất có thể liên quan tới những trải nghiệm trước đó của ông.

Từ năm 2005, để mừng sinh nhật 60 tuổi của mình, Diệu Đạm đã muốn đạp xe đi Tây Tạng.

Khi ấy gia đình ông cũng phản đối kịch liệt.

Nhưng Diệu Đạm rất cố chấp, cuối cùng không ai lay chuyển nổi ông.

Để bảo đảm an toàn cho ông, người con trai cả thậm chí bỏ việc để đi cùng ông hoàn thành tâm nguyện.

Kết quả là sang ngày thứ hai sau khi đạp tới Lhasa, hai cha con phải cắt ngang hành trình vì trong nhà có người già qua đời.

Diệu Đạm vẫn canh cánh chuyện Tây Tạng.

Vì thế tháng 8 năm 2006, ông lại cùng bốn người bạn đạp xe vào Tạng.

Giữa chừng các bạn đạp xe cũng vì ngã bị thương mà bỏ cuộc.

Chỉ có mình Diệu Đạm kiên trì thành công.

Ông thậm chí còn sang cả Nepal.

Lúc quay về, ông và gia đình còn mất liên lạc hơn 10 ngày vì không có sóng.

Khi ấy gia đình ông lo tới mức suýt nữa báo cảnh sát.

May mà cuối cùng ông về an toàn.

Nhưng nhìn tổng thể thì chuyến đạp xe ấy coi như thành công.

Chuyện đó rất có thể đã cho Diệu Đạm một sự tự tin rất lớn.

Đến mức khi vào Lop Nur, dù ba người bạn đồng hành đã rút lui, ông vẫn dám một mình xuyên qua.

Thậm chí nước cũng không chuẩn bị cho đủ.

Nếu xem lại hai câu chuyện của Bành Gia Mộc và Dư Thuần Thuận thì sẽ thấy nguyên nhân gặp nạn và tính cách của ba người này đều rất giống nhau.

Cả ba đều gặp nạn sau khi đi tìm nước mà không tìm được.

Cả ba đều là hễ đã tin điều gì thì rất khó nghe lọt lời khuyên của người khác.

Trong thám hiểm ngoài trời, nhất là với những người mê hoạt động ngoài trời ở mức nặng, đôi khi họ cần đúng thứ tính cách ấy.

Nếu không thì rất khó bám trụ lâu tới vậy.

Nhưng đôi khi thứ tính cách ấy cũng là một con dao hai lưỡi.

Nó khiến họ đưa ra quyết định sai vào đúng thời khắc then chốt.

Trong các nguồn đã có, không nguồn nào cho biết ông đã từng được tìm thấy theo cách mà người con trai hình dung khi anh đi mua bộ lốp mẫu.

Đội tìm thấy ông là đội tuyến tây đi từ Đôn Hoàng vào, và họ tìm ra ông vì nhìn thấy một chiếc xe đạp, chứ không phải vì lần được một vệt lốp.

Vệt lốp ấy, cái nét kẻ rộng bằng hai đốt ngón tay chạy về phía đông, gió đã xoá hết từ lâu trước khi có ai kịp đọc nó.

Thứ còn lại nằm trên mặt đất, sau 44 ngày, là một chiếc xe đạp đổ nghiêng với hai săm đã nổ, một chiếc áo đỏ bạc trắng vì cát, ba cái chai rỗng, và một đầu xe vẫn quay về hướng đông.