Bức tường không chắn đường ai, nhưng không ai đi qua mà không phải đi qua nó

Cái hang này đã đẻ ra nhiều kỷ lục lặn hang thế giới, nhưng cũng nuốt mạng thợ lặn nhiều lần.

Có 2 thi thể tới hôm nay vẫn còn nằm trong đó.

Một người trong số họ đã bị ngâm dưới nước tròn 70 năm, và ai xuống đây lặn cũng đều bơi ngang qua chỗ ông nằm.

Đó là mạch nước Font Estramar nổi tiếng của nước Pháp.

Mạch nước này nằm ở tỉnh Pyrénées-Orientales, miền nam nước Pháp, cạnh một thị trấn nhỏ sát Địa Trung Hải.

Nó là hang ngập nước tự nhiên sâu thứ 5 thế giới.

Nhiệt độ nước trong hang quanh năm giữ nguyên ở khoảng 18 độ.

Thứ nước đó là nước mặn pha, do nước biển và nước ngầm trộn vào nhau mà thành.

Năm 1949, người ta lần đầu tiên đưa người xuống thăm dò cái hang này.

Năm 1955, một vài thợ lặn chạm được tới độ sâu 50 mét.

Cũng chính năm ấy, vụ tai nạn đầu tiên có ghi chép rõ ràng của hang xuất hiện.

Ngày 3 tháng 7 năm 1955, một đoàn làm phim vào hang quay tư liệu.

Lúc kết thúc buổi quay, đoàn phát hiện thiếu mất một người.

Người mất tích tên là Jean-Claude Guiter.

Cả đoàn lập tức quay xuống tìm, lùng khắp hành lang phía bắc lẫn hành lang phía nam mà không thấy bóng dáng ông đâu.

Năm 1956, một đội cứu hộ tổ chức thêm một cuộc tìm kiếm tầm xa nữa, kết quả vẫn là con số không.

Mãi đến năm 1958, một đoàn làm phim khác mới tìm ra ông.

Hoá ra trên đường quay về, Guiter đã rẽ nhầm vào một lối hẹp dẫn sang Hành lang H.

Sau đó ông mắc kẹt bên một cái giếng đá và chết đuối tại chỗ.

Theo nguyện vọng của gia đình, thi thể ông được để lại vĩnh viễn ngay nơi ông nằm.

Ba cửa ra vào của Hành lang H bị bịt kín hoàn toàn bằng bao cát xi măng.

Bây giờ, ai bơi ngang qua hành lang phía nam vẫn còn nhìn thấy những bao cát ấy.

Đến thập niên 1970, nhân vật huyền thoại của giới lặn Pháp là Claude Touloumdjian bỏ ra mấy năm trời để thăm dò trọn cụm hang trong 1 cây số đầu tiên.

Chỗ sâu nhất ông xuống được là 90 mét.

Ngày 15 tháng 8 năm 1997, Cyrille Brandt kéo con số đó xuống 164 mét.

Ngày 4 tháng 6 năm 2006, Pascal Bernabé lặn tới 184 mét.

Nhưng ngay sau đó, vụ tai nạn thứ hai xảy ra.

Chiều ngày 27 tháng 5 năm 2008, khoảng 2 giờ, 2 người Séc lặn vào hang Estramar.

Họ tính đi vòng: vào bằng hành lang phía bắc, ra bằng hành lang phía nam.

Đoạn vòng ấy không dài, độ sâu cũng không lớn, nhưng độ phức tạp thì không hề thấp.

Một trong 2 người, có thể vì quá căng thẳng, cũng có thể vì ngộ độc khí, đột nhiên lên cơn động kinh trên đường quay ra và chết đuối rất nhanh.

Người bạn lặn cố kéo anh ta ra ngoài nhưng không thành công.

Lực lượng cứu hộ tới nơi mới vớt được anh ta lên từ độ sâu 37 mét.

Đến ngày 25 tháng 5 năm 2012, vụ tai nạn lặn hang thứ ba diễn ra.

Khoảng 9 giờ tối hôm ấy, ông Jean-Luc Armengaud, 53 tuổi, cùng bạn lặn tới hang Estramar.

Ông là lính cứu hoả, đồng thời cũng là một tay lặn hang cao thủ.

Không rõ vì sao, tối đó ông quyết định lặn một mình, để bạn ở lại trên bờ chờ.

Khi xuống nước, ông dùng máy thở tuần hoàn kín.

Đến 12 giờ đêm, người bạn thấy ông mãi không nổi lên nên báo cảnh sát.

Lực lượng cứu hộ vừa xuống nước đã thấy có ánh đèn dưới đáy vũng, ở độ sâu chừng 6 mét.

Bơi tới gần, họ thấy ông đang nằm sấp yên lặng ở đó.

Chỉ có điều ông đã chết từ lâu.

Căn cứ vào trạng thái thi thể và lượng khí còn lại, nhiều khả năng ông chết vì chứng tăng CO2 trong máu ngay trong lúc dừng giảm áp.

Vì cảnh sát không công bố báo cáo điều tra nên nguyên nhân thật sự vẫn không rõ ràng.

Nhưng 2 vụ tai nạn đó không hề dập tắt được nhiệt tình thám hiểm của dân mê lặn hang.

Tháng 7 năm 2013, thợ lặn người Catalonia là Jordi Yherla lặn xuống 191 mét trong hang Estramar và phát hiện ở đó một khoang khá rộng.

Về sau khoang này được đặt tên là Phòng của Jordi.

Chỉ vài ngày sau, Xavier Méniscus kéo kỷ lục lặn sâu của hang xuống 192 mét, và phát hiện phía dưới còn một vách dựng có độ hụt cực lớn.

Một tháng sau nữa, Méniscus được một đội quốc tế quy mô lớn hỗ trợ, tụt xuống trong lòng vách dựng ấy thêm 50 mét, chạm độ sâu lớn nhất là 248 mét.

Sau 2 năm chuẩn bị, ông lại vào vách dựng đó một lần nữa.

Lần này ông tới được đáy, ở độ sâu 262 mét.

Từ chỗ ấy trở đi, đường hang thôi không đổ xuống nữa mà chuyển sang nằm ngang.

Méniscus vốn định thăm dò tiếp, nhưng những tai nạn xảy ra ngay sau đó đã chặn đứng kế hoạch của ông.

Ngày 23 tháng 1 năm 2016, một thợ lặn 50 tuổi đột ngột bị suy tim phổi ngay trong hang.

Người bạn lặn không chọn cách bỏ đi, mà cố kéo anh ta ra khỏi hang.

Người nhà đứng trên bờ thấy 2 người mãi không ra nên gọi cảnh sát.

Lực lượng cứu hộ tới nơi, tìm thấy cả hai trong một đường hầm ở độ sâu 35 mét.

Sau đó cả 2 được đưa ra khỏi hang và chuyển đi bệnh viện điều trị.

Cuối cùng người đàn ông bị suy tim phổi không qua khỏi.

Người bạn lặn của anh ta thì hồi phục hoàn toàn sau một thời gian nằm buồng cao áp.

Cảnh sát cho biết gốc rễ của vụ tai nạn là hỗn hợp khí mà 2 người mang theo không phù hợp với lặn hang, khiến nạn nhân bị kích phát bệnh tim ngay dưới nước.

Ngày 10 tháng 6 năm 2017, vụ tai nạn thứ năm xảy ra.

Hai người Phần Lan tên Markku và Pekka lặn xuống độ sâu 200 mét của hang, và trên đường quay về thì scooter đẩy nước của Markku bục vỏ, nước tràn vào máy.

Markku sau đó bị dây dẫn cũ trong hang quấn phải, hoảng loạn, và chết vì ngộ độc CO2 ngay trong lòng hang.

Thi thể ông được tìm thấy ở độ sâu 234 mét, và vì việc trục vớt quá khó nên ông cũng được để lại vĩnh viễn trong hang, niêm trong một nhánh cụt của khu vực đó.

Ngày 28 tháng 6 năm 2018, diễn viên đóng thế người Bỉ là Marc Sluszny gặp nạn khi chinh phục độ sâu 125 mét.

Giống hệt tất cả những vụ trước, lúc đi xuống thì mọi thứ đều thuận lợi.

Nhưng trên đường quay về, sợi dây an toàn nối Marc với người bạn lặn đột ngột đứt.

Marc rơi thẳng xuống lòng hang sâu, còn người bạn phải một mình ngoi lên kêu cứu.

Vì điểm xảy ra tai nạn quá sâu nên công tác tìm kiếm cực kỳ khó khăn.

Sau khi được gia đình Marc đồng ý, nhà chức trách quyết định để anh lại luôn trong hang.

Nhưng đến ngày 9 tháng 7, tổ chức cứu hộ hang động Pháp SSF lại chuẩn bị trục vớt anh lên.

Không ngờ bi kịch lại xuất hiện thêm lần nữa.

Thợ lặn cứu hộ Laurent Rouchette, 46 tuổi, cùng đồng đội tìm thấy thi thể Marc ở độ sâu 125 mét.

Hai người chuẩn bị ngoi lên mặt nước để báo cáo.

Nhưng khi lên tới 70 mét, Laurent đột nhiên thấy cơ thể khó chịu rồi hôn mê.

Dù người đi cùng và các thợ lặn hỗ trợ lập tức dốc sức cứu chữa, Laurent vẫn không qua khỏi.

Chiến dịch trục vớt thi thể Marc vì thế phải dừng lại.

Hai tháng sau, SSF tiến hành đợt trục vớt thứ ba, và thi thể Marc cuối cùng cũng được đưa ra khỏi hang.

Chuỗi tai nạn liên tiếp ấy khiến công việc thăm dò của Méniscus phải đình lại suốt 4 năm ròng.

Tháng 6 năm 2019, ông mới lại tiếp tục được kế hoạch của mình.

Ông đẩy đoạn hầm nằm ngang ở mức 262 mét lần trước sang bên phải thêm 50 mét nữa, và cuối cùng chạm tới mép một vách dựng mới.

Méniscus đặt tên cho đoạn hầm nằm ngang này là Hành lang Subbab, để tưởng nhớ thợ lặn cứu hộ Laurent Rouchette vừa qua đời.

Ngày 30 tháng 12 năm ấy, ông lại thắp sáng bản đồ hang tới độ sâu 286 mét.

Bằng con số đó, ông phá kỷ lục thế giới 283 mét mà Nuno Gomes lập và giữ suốt 23 năm.

Đoạn hầm mới phát hiện được ông đặt tên là Giếng Đàn Ông.

Nhưng không ngờ trong hang lại có chuyện nữa.

Ngày 19 tháng 7 năm 2023, một người mê lặn hang 63 tuổi cùng bạn lặn xuống chơi ở độ sâu 30 mét.

Trong lúc ngoi lên, ông cũng đột ngột mất ý thức rồi chết đuối.

Nguyên nhân không được công bố, nhưng nhiều khả năng vẫn là vấn đề của máy thở tuần hoàn kín.

Tổng số người chết có ghi chép rõ ràng trong hang Estramar đã lên tới 8 người.

Hơn một nửa trong số đó có liên quan tới ngộ độc CO2.

Nhưng liền ngay sau đó, 2 kỷ lục thế giới cũng ra đời ngay trong cái hang này.

Ngày 3 tháng 11 năm 2023, thợ lặn hang người Marseille là Frédéric Swierczynski kéo dài độ sâu của hang Estramar tới 308 mét.

Ông vượt qua Méniscus, lập kỷ lục lặn hang thế giới mới.

Nhưng kỷ lục ấy ông chỉ giữ được 2 tháng.

Ngày 6 tháng 1 năm 2024, Méniscus mở cuộc thăm dò lần thứ 6 vào cái hang này.

Với hệ thống khí trộn tầng sâu, 2 máy thở tuần hoàn kín Jockey, 2 chiếc scooter đẩy nước cùng 11 thành viên trong đội hỗ trợ, ông mất 18 phút 30 giây để chạm tới độ sâu 312,1 mét.

Kỷ lục lặn hang thế giới lại bị xô đổ một lần nữa, và giữ nguyên tới hôm nay.

Méniscus khi ấy đã 56 tuổi, sau đó nói rằng ông đã hứa với gia đình là từ nay không thử lặn ở độ sâu lớn hơn nữa.

Ông bảo tương lai ông sẽ dành nhiều thời gian hơn cho các buổi thuyết trình và công việc đào tạo.

Điều đó làm người ta nhớ tới lời Hàn Đình nói trước khi ông qua đời.

Ông bảo nếu phá được mốc 300 mét thì đó sẽ là lần lặn sâu cuối cùng của đời ông, và sau đó ông muốn dồn sức vào các dự án nghiên cứu khoa học và giảng dạy dưới nước.

Nhưng tiếc thay, kết cục của 2 con người ấy hoàn toàn khác nhau.

Lặn hang là như thế, một môn thể thao mạo hiểm mà sức hấp dẫn lẫn rủi ro đều rất cao.

Ý nghĩa của lặn hang thật ra vượt xa phạm trù giải trí tiêu khiển.

Nó là cây cầu nối khoa học, lịch sử và thách thức giới hạn con người lại với nhau.

Nhưng với tuyệt đại đa số người ta, giá trị ấy nên được hưởng qua nghiên cứu và ghi chép của các đội chuyên nghiệp, chứ không phải bằng cách tự thân xông vào chỗ hiểm.

Đúng như câu nói lưu truyền trong giới lặn hang: mục tiêu là đi được xa hơn, chứ không phải chết trong lúc thử.

Chỉ khi có huấn luyện kỹ thuật nghiêm ngặt, chuẩn bị đầy đủ và một thái độ kính sợ tự nhiên, môn này mới thật sự làm lợi cho con người.

Và trong tất cả những con số ấy, có một con số không bao giờ đổi.

Từ 90 mét của thập niên 1970 cho đến 312,1 mét của năm 2024, mọi kỷ lục đều được lập bởi những người đã bơi ngang qua mấy bao cát xi măng bịt kín Hành lang H, nơi Jean-Claude Guiter nằm từ mùa hè năm 1955.