Lễ truy điệu diễn ra trong lúc anh vẫn đang bò xuống núi

Cách đỉnh Cống Ca ở Tứ Xuyên chừng 50 mét, hai người leo núi đang đánh đỉnh thì một trận bão tuyết ập tới.

Cả hai lập tức mất liên lạc với trại nền.

Đội cứu hộ tìm suốt 8 ngày không thấy, cuối cùng tuyên bố hai người đã tử nạn và làm lễ truy điệu cho họ.

Nhưng cả hai vẫn còn sống, đang dìu nhau tự cứu mình trên ngọn núi tuyết hơn 7.000 mét.

Cống Ca nằm ở chỗ giáp ranh ba huyện Lô Định, Cửu Long và Thạch Miên thuộc châu Cam Tư, Tứ Xuyên.

Đỉnh cao 7.508,9 mét, là điểm cao nhất Tứ Xuyên, nên người ta gọi nó là vua của những ngọn núi đất Thục.

Với dân leo núi, độ khó của Cống Ca không thua các đỉnh 8.000 mét.

Địa hình ở đây dựng đứng đến cực đoan, sông băng chằng chịt khe nứt, thời tiết đổi trong chớp mắt.

Tính đến năm 2017, khoảng 32 người lên được tới đỉnh Cống Ca.

Số người tử nạn trên đó là 37.

Nghĩa là số người chết nhiều hơn số người thành công.

Mùa xuân năm 1982, đội leo núi Tam Nguyệt Hội của thành phố Ichikawa, Nhật Bản, sau gần 2 năm chuẩn bị, chính thức vào núi Cống Ca.

Thời điểm ấy Cống Ca mới chỉ có đúng một tuyến leo, là tuyến sườn tây bắc do một người Mỹ mở năm 1932.

Năm 1981, một đoàn leo núi Nhật khác thử đánh đỉnh từ sườn đông bắc và bị trượt ngã tập thể, 8 người chết.

Tuyến mà đội Tam Nguyệt Hội định thử chính là sườn đông bắc ấy, nơi đồng bào họ vừa nằm lại năm ngoái.

Đội có 7 người, 5 nam 2 nữ.

Matsuda Hiroya, nhân vật chính của câu chuyện này, là một trong những người trẻ nhất đội, khi đó 26 tuổi.

Ngày 16 tháng 3 năm 1982, cả đội tập kết ở thị trấn Mộ Tây.

Nhờ người dẫn đường bản địa và xe ngựa, họ mất 2 ngày để lên tới độ cao 2.900 mét, phía tây Thành Môn Động thuộc Hải Loa Câu.

Chỗ đó được dựng thành trại nền.

Nghỉ một chút, cả đội men theo sông băng Hải Loa Câu đi tiếp.

Sông băng Hải Loa Câu bây giờ đã thành khu du lịch, nổi tiếng nhất là thác băng lớn — một sườn băng khổng lồ gồm nhiều bậc, cao 1.080 mét, rộng 1.100 mét, và là thác băng lớn nhất từng biết ở Trung Quốc.

Ngày 28 tháng 4, bốn người tới được trại số 4 ở độ cao 6.200 mét.

Đến đây một đội viên bị thương, không đi tiếp được nữa.

Đội quyết định để hai người trạng thái tốt nhất là Matsuda Hiroya và Sugawara Shin đánh đỉnh, những người còn lại lui về trại tiền phương.

Vì phải đi nhẹ, hai người xuất phát chỉ mang theo một ít sô cô la, mấy phong lương khô và một chút nước nóng.

Chiều tối hôm đó họ lên được 6.800 mét và dựng trại số 5.

Đó là điểm chỉnh đốn cuối cùng trước khi lên đỉnh.

Sáng sớm ngày 29 tháng 4, hai người bắt đầu chặng nước rút.

Dọc đường họ thay nhau dẫn, nhịp thở và nhịp bước đều giữ được ổn định.

Sau vài giờ đi rất nhọc, khoảng 1 giờ chiều, họ tới chỗ chỉ còn cách đỉnh 50 mét.

Đường viền băng tuyết trên đỉnh đã hiện ra rõ mồn một trước mắt.

Đúng lúc ấy bầu trời vốn đang quang bỗng phủ kín mây mù.

Rồi gió dữ mang theo tuyết quật thẳng vào hai người.

Tầm nhìn xung quanh tụt xuống dưới 1 mét chỉ trong khoảnh khắc.

Họ vội đào một hố tuyết rồi chui vào.

Nhiệt độ trên đỉnh lúc ấy gần âm 30 độ.

Hai người nằm trong hố tuyết cho tới sáng hôm sau.

Bão tuyết không hề có dấu hiệu yếu đi.

Họ quyết định xuống ngay.

Trên đường lui, họ còn bắt được liên lạc với đội một lần ngắn ngủi.

Matsuda báo về trại nền rằng gió tuyết trên này quá lớn, hai người đang đi lạc.

Sau đó bộ đàm đột ngột tắt, nhiều khả năng là hết pin.

Từ ngày 1 tháng 5, hai người mất liên lạc hoàn toàn với trại nền.

Dưới núi, các đội viên còn lại cùng người địa phương bắt đầu giăng lưới lùng sục trên sông băng và sườn tuyết.

Một tuần trôi qua mà không thấy gì.

Đội leo núi cuối cùng phải đưa ra quyết định đau đớn: dừng tìm kiếm, rút về trại nền.

Các đội viên lấy vật liệu quanh đó kết thành vòng hoa, rồi làm lễ tưởng niệm cho hai đồng đội ngay tại trại nền.

Trước khi rời đi, họ để lại một mảnh giấy, trên đó viết rằng họ sẽ không bao giờ quên Matsuda Hiroya và Sugawara Shin.

Vào đúng lúc ấy, hai người ở trên núi vẫn còn sống.

Họ buộc mình vào nhau bằng sợi dây, tay cầm rìu băng, nhích từng chút một xuống dưới.

Ngoài gió buốt cắt da và tầm nhìn gần như bằng không, thứ nguy hiểm hơn cả đang chờ họ là những cú trượt ngã, và những khe băng ẩn dưới lớp tuyết mà mắt không nhìn thấy.

Trên đường xuống, họ tìm được trại số 5 rồi trại số 4.

Nhưng vì bão tuyết, ở đó chẳng còn sót lại gì.

Nước mang theo cạn dần.

Hai người chỉ còn cách ngậm từng ngụm tuyết nhỏ.

Làm vậy thì dạ dày và ruột bắt đầu loét.

Chỗ lương khô ít ỏi đã ăn hết ngay từ ngày đầu.

Hai người bắt đầu cắn những sợi bông tuột ra từ áo lông vũ để nhét vào miệng cho đỡ đói.

Dù mặc nhiều lớp áo giữ nhiệt, tay chân họ vẫn mất dần cảm giác.

Chiếc giày leo núi bên chân trái của Matsuda Hiroya tuột ra trong một lần bước qua khe băng.

Anh chỉ còn cách xé bao da máy ảnh quấn quanh bàn chân.

Găng tay của Sugawara Shin cũng rơi mất khi anh giằng dây.

Hai bàn tay anh sưng đỏ rồi chuyển sang tím.

Trang bị cũng chẳng còn lại bao nhiêu.

Rìu băng đã rơi xuống khe từ một cú trượt trước đó, gậy leo núi thì gãy.

Sợi dây thắt chặt giữa hai người trở thành thứ duy nhất còn nối họ với sự sống.

Không biết bao lâu trôi qua, trước mắt họ bỗng hiện ra một cái lều.

Bằng trí nhớ đã mờ, cả hai nhận ra đó là trại số 1, dựng ở độ cao khoảng 5.000 mét.

Đáng tiếc là trong đó không có một chút thức ăn nào.

Thể lực của Sugawara Shin lúc này đã tới giới hạn.

Anh tựa vào vách băng, nói với Matsuda rằng anh cần nghỉ nửa tiếng.

Chỉ nửa tiếng thôi.

Matsuda cũng kiệt sức, nên anh cũng nhắm mắt ngủ thiếp đi.

Nhưng khi Matsuda tỉnh lại, anh phát hiện đồng đội đã không còn ở đó.

Anh đi quanh trại gọi khản cổ, tìm suốt 2 tiếng đồng hồ mà vẫn không thấy.

Về sau người ta suy đoán rằng Sugawara Shin, dưới tác động của mất nước nặng và hạ thân nhiệt, đã rơi xuống một khe băng nào đó trong lúc ý thức không còn tỉnh táo.

Mất đồng đội, Matsuda Hiroya bắt đầu xuống núi một mình.

Đoạn đường này phủ đầy rừng tháp băng và dốc băng dựng.

Vì hai tay hai chân gần như đã mất hết cảm giác, anh chỉ còn cách dùng hai cánh tay bám dây để tụt xuống thật chậm.

Mỗi lần nhích được 1 mét, chỗ tay chân bị thương lại dội lên cơn đau xuyên thấu.

Cơ thể mất thăng bằng nhiều lần đập vào vách băng, làm xương sườn anh bị rạn.

Lại không biết bao lâu nữa trôi qua, Matsuda Hiroya tới được trại tiền phương.

Lều trại đã bị gió tuyết phá nát.

Nhưng ở đó còn mấy thùng đồ hộp đông cứng và nửa bao gạo.

Anh bật lửa, đốt chính ống quần mình để hâm nóng hộp đồ.

Chỉ có điều nhiều ngày đói khát và giá rét đã làm dạ dày anh loét nặng, tới mức không nuốt nổi.

Cuối cùng anh chỉ uống được vài ngụm nước trong hộp.

Chừng ấy thôi cũng đã khiến anh mãn nguyện, vì ít nhất anh đã được ăn một thứ nóng, và lần đầu tiên anh ngủ được một giấc ra hồn.

Hôm sau Matsuda tiếp tục lên đường, hướng về trại nền.

Anh nghĩ đồng đội rất có thể vẫn đang đợi mình ở đó.

Lúc này cân nặng của anh đã tụt từ 70 kg khi xuất phát xuống còn chưa tới 40 kg.

Mặt anh phồng rộp vì bỏng lạnh.

Râu và tóc đóng thành từng mảng băng dày.

Trông anh chẳng khác gì một người băng biết đi.

Những ngày đó trong đầu anh chỉ có duy nhất một ý nghĩ: sống, để tìm được đồng đội.

Mỗi bước anh đi đều để lại trên tuyết một vệt máu.

Thị lực anh cũng mờ dần vì ánh sáng chói và vì mất nước.

Nhưng cuối cùng, bằng một ý chí đáng kinh ngạc, anh vẫn bò được tới trại nền.

Cái trại trống hoác và mấy tấm bạt rách nát lập tức làm trái tim anh rơi xuống đáy.

Rồi anh nhìn thấy vòng hoa đồng đội để lại.

Và mảnh giấy viết rằng họ sẽ không bao giờ quên anh.

Đến lúc ấy anh mới hiểu ra rằng mình đã bị bỏ lại.

Matsuda Hiroya xẹp xuống như quả bóng xì hơi, ngã vật ra đất, ý thức mờ dần đi.

Nhưng trong cơn chập chờn, anh như thấy có mấy bóng người.

Anh không hề bị ảo giác.

Đó là bốn người dân trong vùng đi hái trùng thảo: hai cha con Mao Quang Vinh, Mao Thiệu Quân, và hai người họ Nghê là Nghê Dân Toàn, Nghê Hồng Quân.

Lại gần rồi, cả bốn người đều đứng chết lặng.

Người nằm dưới đất quần áo rách bươm, da thịt sạm đen và có chỗ đã hoại, hai mắt hõm sâu, khắp mặt là những mụn nước.

Nhờ ba chữ Matsuda Hiroya ghi trên cuốn sổ tay, bốn người nhận ra đây chính là thành viên đội leo núi Nhật Bản đã mất tích.

Hôm ấy là ngày 20 tháng 5.

Tính từ lúc anh mất liên lạc, đã 19 ngày trôi qua.

Bốn người lập tức khiêng anh vào một cái lán bỏ hoang, đốt lửa sưởi ấm và nấu cơm cho anh.

Sáng sớm hôm sau, Mao Thiệu Quân và Nghê Hồng Quân chạy bộ xuống núi báo tin.

Đội cứu hộ 26 người của huyện Lô Định vào núi ngay trong đêm.

Sau hơn 10 tiếng lội mưa, tối ngày 21 tháng 5 họ đưa được Matsuda Hiroya tới trạm y tế công xã Mộ Tây.

Sau đó anh được chuyển tiếp về Bệnh viện trực thuộc Học viện Y Tứ Xuyên ở Thành Đô, tức Bệnh viện Hoa Tây ngày nay.

Lúc được cứu ra, ngoài chuyện toàn thân hoại tử vì giá rét, anh còn mang cùng lúc hơn 10 loại biến chứng: sốc nhiễm trùng, nhiễm trùng phổi, thủng dạ dày, nhiễm khuẩn huyết.

Bất kỳ cái nào trong số đó cũng đủ lấy mạng anh ngay lập tức.

Sau hơn 40 ngày cấp cứu và điều trị, bệnh tình của Matsuda Hiroya cuối cùng cũng ổn định lại.

Nhưng anh vĩnh viễn mất hai chân và phần lớn các ngón tay, chỉ giữ lại được một phần ngón cái và ngón trỏ.

Ngày 12 tháng 7, Matsuda Hiroya bình phục và lên máy bay về Nhật.

Trước khi đi, anh nói rằng anh là người Nhật, nhưng cũng có thể nói anh là người Trung Quốc, bởi máu chảy trong người anh bây giờ toàn là máu người Trung Quốc.

Câu đó không hề là nói quá.

Trong thời gian điều trị, anh được truyền 12,7 lít máu.

Chỗ máu ấy do 17 đồng bào người Hán và người Di cùng nhau hiến.

Mùa thu năm đó, đội leo núi Nhật Bản quay lại Cống Ca tìm thi thể Sugawara Shin, nhưng không thu được gì.

Trong chuyến đi ấy còn có một thành viên đoàn thám hiểm tử nạn vì sốc độ cao.

Năm sau, tức năm 1983, Matsuda Hiroya lắp chân giả, mang quà tới thị trấn Mộ Tây thăm và cảm ơn bốn ân nhân đã cứu mạng mình.

Năm 2002, anh cùng mẹ và anh trai lại một lần nữa tới Hải Loa Câu để cảm ơn bốn người cứu mình.

Năm 2019, một trong bốn người cứu anh là ông Mao Quang Vinh mắc ung thư thực quản.

Biết tin, Matsuda Hiroya gửi lời thăm hỏi, và theo đúng ý ông cụ, gửi kèm mấy tấm ảnh của mình.

Nhưng trong một lần trả lời phỏng vấn, ông cụ lại áy náy nói rằng dù sao thì cũng vẫn là muộn.

Hồi ấy ông hay đi đào trùng thảo ở đúng vạt núi đó, giá mà ông phát hiện ra thằng bé sớm hơn, thì nó đã không đến nỗi thành tàn tật.

Hải Loa Câu ngày nay đã được xây thành công viên sông băng.

Con đường mà năm ấy người ta cấp cứu Matsuda Hiroya đã được làm thành một lối đi cho khách tham quan, và mang chính tên anh.

Còn khu Thành Môn Động Đại Hà Bá, chỗ người ta tìm thấy anh và cũng là vị trí trại nền năm xưa, bây giờ là trại số 3 của công viên sông băng Hải Loa Câu.

Khách du lịch đi ngang qua đó mỗi ngày, và có thể đứng rất gần để ngắm sông băng.

Một người có thể bị cả thế giới xếp vào hàng đã khuất, được kết vòng hoa, được viết lời vĩnh biệt, được đọc điếu văn cho tử tế, trong khi chính người ấy vẫn đang lê đi trên tuyết và tin chắc rằng có người đang đợi mình ở cuối con dốc.

Và cái làm anh đi hết được 19 ngày ấy hoá ra không phải trang bị, không phải kinh nghiệm, cũng không phải sức vóc của một người 70 kg, mà là niềm tin rằng mình vẫn còn thuộc về ai đó.