TRỌN BỘ : Chỉ Vì Trang Điểm, Hàng Xóm Nói Cô Lên Hà Nội Làm Gái
Mai về quê vào một chiều cuối tuần, mang theo một chiếc túi xách nhỏ và vẻ ngoài khác hẳn cô bé hàng xóm ngày trước.
Cô hai mươi bảy tuổi, làm việc tại Hà Nội được gần bốn năm. Công việc của Mai không quá đặc biệt nhưng ổn định. Cô làm văn phòng cho một công ty thiết kế nội thất, sáng đi làm, tối về nhà trọ nghỉ ngơi. Cuộc sống của cô đơn giản, chỉ là từ ngày đi làm, Mai bắt đầu biết chăm sóc bản thân hơn.
Cô học cách trang điểm nhẹ trước khi đi làm. Một chút kem nền, chút son, mái tóc được uốn gọn. Quần áo cũng không còn là những chiếc áo phông rộng và quần jeans cũ như thời còn ở quê.
Chiều hôm ấy, Mai về nhà mẹ.
Vừa bước qua đầu ngõ, cô đã gặp bà Hạnh.
Bà Hạnh gần sáu mươi tuổi, sống cách nhà Mai chỉ vài căn. Bà vốn là người hay để ý chuyện trong xóm. Ai mua xe mới, ai sửa nhà, con nhà nào đi làm xa, vợ chồng nhà nào cãi nhau, bà thường biết rất nhanh.
Mai vừa cười chào thì bà Hạnh đã nhìn cô từ đầu xuống chân.
“Mai đấy à?”
“Vâng, cháu mới về.”
Bà Hạnh không trả lời ngay. Ánh mắt bà dừng lại ở khuôn mặt trang điểm của Mai.
“Lên Hà Nội mấy năm mà khác nhỉ.”
Mai cười nhẹ.
“Cháu đi làm nên ăn mặc gọn gàng hơn thôi cô.”
Bà Hạnh vẫn nhìn.
“Gọn gàng gì mà son phấn thế kia?”
Mai hơi khựng lại.
Cô không nghĩ một lớp trang điểm nhẹ lại trở thành chuyện để người khác bàn luận.
“Cháu trang điểm bình thường mà cô.”
Bà Hạnh cười nhạt.
“Con gái ở quê mình có ai trang điểm như thế đâu.”
Mai không muốn tranh cãi. Cô kéo chiếc túi lên vai rồi chào bà Hạnh, đi tiếp.
Nhưng cô không biết rằng câu chuyện chưa dừng ở đó.
Tối hôm ấy, mẹ Mai đang nhặt rau ngoài sân thì bà Hạnh sang chơi.
Mai ở trong nhà thay quần áo. Cô không nghe được những câu đầu tiên.
Bà Hạnh hỏi mẹ Mai:
“Con bé làm công việc gì trên Hà Nội đấy?”
Mẹ Mai vui vẻ trả lời:
“Nó làm văn phòng. Công ty thiết kế gì đó.”
“Văn phòng thật à?”
Mẹ Mai ngẩng lên.
“Thật chứ. Sao cô hỏi vậy?”
Bà Hạnh hạ giọng.
“Tôi thấy nó ăn mặc, trang điểm thế kia…”
Mẹ Mai bắt đầu khó chịu.
“Con gái đi làm thì phải biết chăm chút chứ.”
Bà Hạnh nhìn ra cổng rồi nói một câu khiến mẹ Mai sững người.
“Tôi nói thật, con gái ngoan ai lại lên Hà Nội ăn diện kiểu ấy. Hay là nó làm gái trên đó?”
Mẹ Mai đặt rổ rau xuống.
“Cô Hạnh, cô nói gì vậy?”
“Thì tôi thấy sao nói vậy.”
“Cô có bằng chứng không?”
“Cần gì bằng chứng. Nhìn là biết.”
Đúng lúc đó, Mai từ trong nhà bước ra.
Cô chỉ nghe được câu cuối.
“Nhìn là biết cái gì ạ?”
Bà Hạnh im một giây.
Mẹ Mai nhìn con gái, vẻ mặt vừa giận vừa xấu hổ.
Mai nhận ra có chuyện.
“Mẹ, cô Hạnh nói gì về con?”
Bà Hạnh lập tức đổi giọng.
“Có gì đâu. Cô chỉ nói chuyện bình thường.”
Mai nhìn thẳng bà.
“Nhưng con vừa nghe cô nói.”
Bà Hạnh khoanh tay.
“Thì cô thấy con lên Hà Nội, trang điểm son phấn, ăn mặc đẹp quá nên cô hỏi thôi.”
Mai hít một hơi.
“Cô hỏi thì cháu trả lời. Cháu đi làm văn phòng.”
“Thế à?”
“Vâng.”
Bà Hạnh cười.
“Con gái tử tế đâu cần phải làm đẹp quá.”
Mai bắt đầu thấy nóng mặt.
“Trang điểm thì liên quan gì đến nghề của cháu?”
Bà Hạnh nhún vai.
“Người ta nhìn vào cũng phải nghĩ chứ.”
Mẹ Mai tức đến mức đứng bật dậy.
“Cô Hạnh, con tôi làm gì là chuyện của nó. Cô không biết thì đừng nói.”
Bà Hạnh lại quay sang mẹ Mai.
“Ơ, tôi nói thật lòng. Chị bênh con thì bênh, nhưng người ngoài nhìn vào khác lắm.”
Mai đứng im vài giây.
Điều làm cô tức không phải vì bà Hạnh chê cô trang điểm.
Nếu bà nói cô ăn mặc không đẹp, cô có thể bỏ qua.
Nếu bà nói cô son đậm, cô cũng chẳng quan tâm.
Nhưng bà đã lấy vẻ ngoài của cô để suy diễn một nghề nghiệp, rồi đem chuyện ấy kể cho mẹ cô.
Đó không còn là nhận xét nữa.
Đó là xúc phạm.
Mai nói chậm rãi:
“Cô không thích cách cháu ăn mặc, cô có thể không thích. Nhưng cô không thể nhìn mặt cháu rồi tự quyết định cháu làm nghề gì.”
Bà Hạnh bĩu môi.
“Ôi dào, có mấy câu mà làm gì căng.”
Mai nhìn bà.
“Với cô là mấy câu. Với cháu là danh dự.”
Bà Hạnh im lặng một lúc.
Nhưng thay vì xin lỗi, bà lại nói:
“Danh dự thì phải biết giữ. Con gái mà son phấn như thế, người ta hiểu lầm cũng đúng.”
Mẹ Mai không chịu nổi nữa.
“Cô đang đổ lỗi cho con tôi vì người khác nghĩ bậy à?”
Bà Hạnh không đáp.
Mai nhìn mẹ rồi nhìn sang bà Hạnh.
Cô không muốn chuyện trở thành một cuộc cãi vã lớn giữa xóm.
Nhưng cô cũng không muốn im lặng.
“Cô Hạnh, cháu nói lần cuối. Cháu trang điểm vì cháu thích. Cháu mặc đẹp vì cháu đi làm và muốn mình gọn gàng. Không có điều nào trong đó cho phép cô kết luận cháu làm nghề gì.”
Bà Hạnh vẫn cố cãi:
“Thì cô chỉ nói theo suy nghĩ thôi.”
Mai đáp:
“Suy nghĩ là quyền của cô. Nhưng biến suy nghĩ thành lời xúc phạm người khác là chuyện khác.”
Câu nói khiến bà Hạnh không trả lời được ngay.
Mẹ Mai đứng bên cạnh con gái, nét mặt dịu xuống.
Mai vốn không muốn làm mẹ buồn. Cô biết ở quê, những lời bàn tán đôi khi lan nhanh hơn sự thật.
Một câu nói ngoài cổng có thể đến tai cả xóm vào sáng hôm sau.
Nhưng Mai cũng hiểu một điều.
Nếu hôm nay cô im lặng, người ta có thể nghĩ lời nói đó là đúng.
Bà Hạnh cuối cùng đứng dậy.
“Thôi, cô về.”
Mai không giữ.
Trước khi bước ra cổng, bà Hạnh quay lại:
“Cô nói vậy cũng chỉ vì cô lo cho cháu.”
Mai nhìn bà.
“Nếu cô thật sự lo cho cháu, cô đã hỏi cháu làm nghề gì trước khi kết luận.”
Bà Hạnh đứng yên.
Mẹ Mai nhìn sang con gái.
“Con có buồn không?”
Mai ngồi xuống cạnh mẹ.
“Có chứ mẹ.”
“Con đừng để ý.”
“Con sẽ không để ý chuyện người ta thích hay không thích cách con trang điểm.”
Mai nhìn ra ngoài cổng.
“Nhưng con không muốn người ta nghĩ con phải ăn mặc thế nào thì mới được tôn trọng.”
Mẹ Mai nắm tay con.
“Con nói đúng.”
Sáng hôm sau, câu chuyện đã lan ra vài nhà.
Có người hỏi mẹ Mai:
“Nghe nói con bé trên Hà Nội làm nghề gì mà bị người ta nói vậy?”
Mẹ Mai chỉ trả lời:
“Nó làm văn phòng. Ai muốn biết thì hỏi nó, đừng nghe lời đồn.”
Còn Mai, cô vẫn đi làm như bình thường.
Cô vẫn trang điểm nhẹ.
Vẫn mặc chiếc áo sơ mi cô thích.
Vẫn bước ra khỏi nhà với mái tóc gọn gàng.
Chỉ khác một điều.
Lần này, cô hiểu rằng mình không cần thay đổi bản thân chỉ để tránh những lời phán xét vô căn cứ.
Vài ngày sau, bà Hạnh gặp Mai ở đầu ngõ.
Bà đứng im một lúc rồi nói:
“Hôm trước cô nói hơi quá.”
Mai nhìn bà.
“Vâng.”
Bà Hạnh có vẻ ngượng.
“Cô… xin lỗi.”
Mai không cười lớn, cũng không nói những lời nặng nề.
Cô chỉ gật đầu.
“Cháu nhận lời xin lỗi.”
Bà Hạnh đi được vài bước thì quay lại.
“Nhưng con gái cũng nên…”
Mai nhìn bà.
Bà Hạnh tự dừng lại.
Có lẽ bà đã nhận ra mình lại sắp bắt đầu một câu phán xét.
Bà quay đi.
Mai bật cười rất nhẹ.
Không phải vì thắng một cuộc cãi vã.
Mà vì cuối cùng, người khác đã hiểu một điều đơn giản:
Một lớp son không nói lên nghề nghiệp.
Một bộ quần áo không nói lên nhân phẩm.
Và vẻ ngoài của một người không phải giấy phép để người khác tùy tiện viết câu chuyện về cuộc đời họ.
Mai tiếp tục bước về phía trước.
Cô không cần chứng minh mình là ai bằng cách ăn mặc theo ý người khác.
Cô chỉ cần sống đúng với cuộc đời của mình.
