Trọn Bộ: Nồi Canh Mặn Chát Và Cú Lật Mặt Của Mẹ Chồng
Lan lấy chồng được gần ba năm.
Ba năm không phải quãng thời gian quá dài, nhưng đủ để cô hiểu rằng sống chung với mẹ chồng không chỉ là chuyện chia nhau tiền điện, tiền chợ hay ai rửa bát sau bữa cơm. Có những chuyện nhỏ đến mức người ngoài nghe xong sẽ bảo: “Có gì đâu mà căng.”
Nhưng chính những chuyện “có gì đâu” ấy lại khiến người ta mệt mỏi nhất.
Bà Hạnh, mẹ chồng Lan, là người rất kỹ tính. Bà không bao giờ nói thẳng rằng mình không thích con dâu. Bà thường nói bằng những câu nghe tưởng như góp ý.
“Cơm hôm nay hơi khô.”
“Canh thế này nhạt quá.”
“Áo này mặc ở nhà thì được.”
“Con gái lấy chồng rồi phải biết vun vén.”
Lan nghe nhiều thành quen.
Cô cũng cố gắng nhịn.
Sáng đi làm, chiều về ghé chợ. Về đến nhà lại thay quần áo, nấu cơm, dọn bếp. Có hôm công việc nhiều, Lan về muộn hơn bình thường mười lăm phút, bà Hạnh đã đứng ngoài cửa hỏi:
“Đi làm hay đi đâu mà giờ mới về?”
Lan chỉ cười.
“Con tăng ca mẹ ạ.”
“Ừ. Tăng ca thì cũng phải nhớ chồng con ở nhà chứ.”
Lan không đáp.
Chồng cô, Minh, làm việc ở một công ty xây dựng. Anh thường về muộn hơn Lan. Vì vậy phần lớn việc cơm nước trong nhà đều do Lan làm.
Ban đầu Lan nghĩ chỉ cần mình cố gắng thì mọi thứ sẽ ổn.
Nhưng cô càng cố, bà Hạnh càng tìm được những thứ để chê.
Một hôm Lan kho cá hơi mặn.
Bà Hạnh nói:
“Con nấu ăn mà không biết nêm nếm à?”
Hôm khác Lan nấu canh nhạt.
Bà lại nói:
“Nhạt thế này thì ăn làm sao được?”
Lan bắt đầu để ý từng chút một.
Cô dùng ít nước mắm hơn.
Cô nếm thức ăn nhiều lần.
Cô đặt riêng một chiếc thìa nhỏ bên cạnh bếp để thử gia vị.
Cô thậm chí còn ghi nhớ khẩu vị của từng người trong nhà.
Minh ăn vừa miệng.
Lan ăn nhạt.
Bà Hạnh lại thích đậm.
Nhưng càng để ý, Lan càng cảm thấy có gì đó không ổn.
Bà Hạnh luôn là người ăn miếng đầu tiên rồi nhận xét món ăn.
Và gần như ngày nào bà cũng có một điều để phàn nàn.
Chiều thứ bảy hôm đó, Lan về nhà sớm.
Cô ghé chợ mua một bó rau cải, ít thịt băm và mấy quả cà chua.
Về đến nhà, bà Hạnh đang ngồi ở phòng khách xem điện thoại.
Thấy con dâu đặt túi đồ xuống bếp, bà nói:
“Tối nay nấu canh cải nhé.”
Lan đáp:
“Vâng mẹ.”
Bà Hạnh đứng dậy đi theo.
“Nhớ nấu vừa miệng. Hôm qua nồi canh nhạt như nước lã.”
Lan hơi khựng lại.
“Hôm qua con nêm vừa mà mẹ.”
Bà Hạnh nhìn cô.
“Vừa với cô thôi. Nhà này có mình cô ăn à?”
Lan không nói nữa.
Cô rửa rau, băm thịt, thái cà chua.
Trong lúc Lan nấu, bà Hạnh không rời khỏi bếp.
Bà đứng bên cạnh, lúc thì mở tủ lạnh, lúc thì lấy cái bát, lúc lại nhìn vào nồi.
Lan thấy hơi khó chịu.
“Mẹ ra ngoài nghỉ đi, để con làm.”
Bà Hạnh đáp:
“Tôi đứng đây xem cô nấu, có gì mà khó chịu?”
Lan im lặng.
Nồi canh bắt đầu sôi.
Cô nêm một chút nước mắm rồi khuấy đều.
Sau đó Lan quay người lấy rổ rau ở phía bên kia bàn.
Chỉ vài giây.
Nhưng chính vài giây đó đã thay đổi mọi chuyện.
Bà Hạnh nhìn Lan đang quay lưng.
Bà đưa tay lấy hũ muối.
Một thìa.
Rồi thêm một thìa nữa.
Sau đó bà đổ thẳng vào nồi.
Không phải một chút.
Bà cố tình cho rất nhiều.
Xong xuôi, bà đặt hũ muối về chỗ cũ, lau tay qua loa rồi đứng yên như chưa từng làm gì.
Lan quay lại.
Cô không nhìn thấy rõ hành động vừa rồi.
Nhưng cô thấy tay bà Hạnh vẫn còn vài hạt muối trắng bám trên ngón tay.
Lan lấy rau cho vào nồi.
Khoảng một phút sau, cô múc một ít canh ra bát nhỏ để nếm.
Vừa đưa lên miệng, Lan lập tức nhăn mặt.
Mặn chát.
Cô quay sang nhìn nồi.
Rồi nhìn hũ muối.
Rồi nhìn bà Hạnh.
Bà Hạnh đã lên tiếng trước.
“Cô nấu kiểu gì mà mặn chát vậy?”
Lan đứng im vài giây.
Cô không muốn cãi.
Nhưng câu nói đó khiến cô cảm thấy có gì đó rất vô lý.
“Mẹ vừa tự tay cho muối vào mà.”
Bà Hạnh lập tức đổi sắc mặt.
“Tôi có đụng vào nồi đâu.”
Lan nhìn bàn tay bà.
“Con vừa thấy mà.”
Bà Hạnh gắt:
“Cô thấy cái gì?”
Lan không nói ngay.
Cô biết nếu cãi tiếp, bà Hạnh sẽ bảo cô hỗn.
Nếu im, cô sẽ lại bị đổ lỗi.
Bà Hạnh nhìn nồi canh rồi thở dài.
“Đấy. Tôi đã bảo rồi. Con gái thời nay đi làm thì giỏi, nhưng đến việc bếp núc cũng chẳng ra gì.”
Lan nghe câu đó mà nóng mặt.
“Con nấu bao nhiêu bữa rồi, có bữa nào mặn như thế này đâu mẹ?”
“Thế hôm nay ai nấu?”
“Con.”
“Thì đúng rồi.”
Một câu rất ngắn.
Nhưng nó khiến Lan hiểu rằng bà Hạnh đã quyết định sẵn ai là người có lỗi.
Lan nhìn nồi canh.
Cô không muốn vì một nồi canh mà làm ầm nhà.
Nhưng bà Hạnh vẫn chưa dừng.
“Mất công tôi dạy cô bao nhiêu năm mà cô chẳng nhớ được cái gì.”
Lan bật cười khẽ vì tức.
“Con mới lấy chồng ba năm thôi mẹ.”
“Ba năm mà còn nấu thế này?”
Lan đặt muôi xuống.
“Mẹ.”
Bà Hạnh nhìn cô.
“Gì?”
“Con không nhận lỗi chuyện này.”
Bà Hạnh lập tức cao giọng.
“Cô nói cái gì?”
“Con nói nồi canh này không phải tự nhiên mà mặn.”
“Thế cô định nói ai?”
Lan nhìn thẳng vào bà.
“Mẹ.”
Không khí trong bếp im bặt.
Bà Hạnh cười nhạt.
“Cô đang vu oan cho mẹ chồng đấy à?”
Lan chỉ vào tay bà.
“Muối còn trên tay mẹ.”
Bà Hạnh lập tức giấu tay ra sau lưng.
“Có mỗi mấy hạt muối mà cô cũng làm như bắt được quả tang tôi làm chuyện gì ghê gớm lắm.”
Lan nghe vậy càng thấy khó hiểu.
“Vậy mẹ thừa nhận mẹ có cầm muối?”
Bà Hạnh im một nhịp.
Rồi bà nói:
“Tôi cầm muối thì sao? Tôi định nêm lại thôi.”
Lan nhìn bà.
“Nhưng mẹ vừa đổ rất nhiều vào nồi.”
“Tôi đổ một chút.”
“Không phải một chút.”
“Cô biết bao nhiêu mà nói?”
Lan không trả lời.
Cô lấy chiếc thìa nhỏ, múc canh ra bát rồi đặt trước mặt bà Hạnh.
“Mẹ nếm đi.”
Bà Hạnh nhìn bát canh.
“Không cần.”
“Vậy mẹ bảo con nấu mặn. Mẹ nếm đi.”
Bà Hạnh không cầm bát.
Lan cũng không ép.
Cô chỉ đứng đó.
Lần đầu tiên sau ba năm, cô không vội nhận lỗi để cho xong chuyện.
Một lúc sau, Minh về.
Anh vừa bước vào bếp đã thấy hai người đứng đối diện nhau.
“Có chuyện gì vậy?”
Bà Hạnh lên tiếng trước.
“Vợ con nấu nồi canh mặn chát, mẹ nói thì nó còn cãi.”
Lan nhìn chồng.
“Anh nếm đi.”
Minh nhìn bát canh.
Anh nếm thử.
Mặt anh lập tức nhăn lại.
“Ừ, mặn thật.”
Bà Hạnh nói ngay:
“Thấy chưa?”
Lan không nói gì.
Minh nhìn vợ rồi nhìn mẹ.
Anh hỏi:
“Ai nêm?”
Lan đáp:
“Con nêm ban đầu. Sau đó mẹ có cho muối vào.”
Bà Hạnh lập tức phản ứng:
“Mẹ chỉ định nêm thêm một chút.”
Lan nói:
“Nhưng mẹ đổ nhiều.”
Minh im lặng.
Anh nhìn xuống bàn.
Hũ muối vẫn mở.
Bên cạnh hũ có một ít muối rơi vãi.
Không ai nói gì.
Bà Hạnh thấy con trai im lặng thì khó chịu.
“Mẹ chỉ muốn xem nó có biết nấu ăn không thôi.”
Lan sững lại.
Câu nói đó khiến mọi thứ rõ ràng hơn.
“Vậy là mẹ cố tình?”
Bà Hạnh không trả lời.
Minh quay sang nhìn mẹ.
“Mẹ làm vậy để làm gì?”
Bà Hạnh vẫn cố chống chế.
“Có gì đâu. Tôi chỉ thử nó thôi.”
Lan cười buồn.
“Thử con bằng cách làm hỏng món ăn rồi bắt con nhận lỗi?”
Bà Hạnh nói:
“Cô làm dâu mà có mỗi việc nấu cơm cũng không chịu được à?”
Lan nhìn bà.
“Con chịu được mẹ chê. Con chịu được mẹ góp ý. Nhưng con không chịu được việc mẹ làm sai rồi bắt con nhận.”
Căn bếp im lặng.
Minh đứng giữa hai người.
Anh nhìn Lan.
Rồi nhìn mẹ.
Bà Hạnh quay mặt đi.
“Chuyện bé tí mà làm như chuyện lớn.”
Lan không tranh luận nữa.
Cô tắt bếp.
Nồi canh không thể ăn được.
Cô đổ phần canh vào một chiếc nồi khác, thêm nước và rau để cứu lại món ăn.
Nhưng từ hôm đó, Lan bắt đầu thay đổi.
Không phải cô trở nên hỗn hào.
Cũng không phải cô cố tình đối đầu với mẹ chồng.
Cô chỉ thôi nhận những lỗi không phải của mình.
Những ngày sau, mỗi lần bà Hạnh góp ý, Lan vẫn nghe.
Nhưng nếu đúng, cô sửa.
Nếu sai, cô nói.
Một tuần sau, Lan nấu một nồi cá kho.
Bà Hạnh bước vào bếp, nhìn nồi cá rồi hỏi:
“Lần này cô có nêm không đấy?”
Lan bình tĩnh đáp:
“Con nêm rồi.”
Bà Hạnh nhìn cô.
“Có chắc không?”
Lan gật đầu.
“Chắc.”
Bà Hạnh định nói tiếp nhưng rồi thôi.
Bởi bà biết Lan đã không còn là cô con dâu luôn cúi đầu nhận lỗi như trước.
Có những người tưởng rằng làm người khác chịu oan một lần cũng chẳng sao.
Nhưng đôi khi chính một nồi canh mặn lại khiến người ta nhìn thấy rõ bản chất của cả một mối quan hệ.
Lan không giận vì món ăn hỏng.
Cô giận vì có người cố tình làm hỏng nó rồi bắt cô cúi đầu xin lỗi.
Và điều Lan cần không phải là một lời khen.
Cô chỉ muốn một chuyện rất đơn giản.
Nếu cô làm sai, cô nhận.
Nhưng nếu người khác cố tình làm sai để đổ lên đầu cô, cô sẽ không nhận nữa.
Bởi từ ngày hôm đó, Lan hiểu rằng nhịn nhục để giữ hòa khí chỉ có ý nghĩa khi người đối diện cũng muốn giữ hòa khí.
Còn nếu một người cứ cố tình đẩy mình vào thế có lỗi, sự im lặng đôi khi không còn là hiền.
Nó chỉ khiến người khác nghĩ rằng mình có thể tiếp tục làm như vậy.
Và nồi canh mặn chát hôm ấy là lần đầu tiên Lan nói rõ:
“Con không nhận lỗi chuyện này.”
Một câu rất ngắn.
Nhưng cũng là lần đầu tiên cô tự bảo vệ mình trong chính căn bếp mà cô đã cố gắng chăm lo suốt ba năm.
