Bà giúp việc già bị cả nhà chủ khinh rẻ, vu ăn cắp vòng vàng rồi đuổi thẳng ra cửa

Chiếc bát sứ vỡ tan dưới chân tôi, và bà chủ tát thẳng vào mặt tôi trước mặt cả nhà: "Đồ nhà quê ngu độn, cái bát này đắt hơn cả tháng lương của bà đấy, bà biết không?"

"Con xin lỗi bà. Để con dọn ngay ạ."

"Xin lỗi thì có lấy lại được cái bát không?"

"Dạ không ạ."

"Bà biết bộ đồ ăn này người ta đặt tận bên nước ngoài không?"

"Dạ con không biết."

"Mỗi cái mấy triệu. Bà làm cả đời cũng không đền nổi."

"Dạ."

"Lần sau còn hậu đậu thế thì cuốn gói về quê, đừng có ở đây làm bẩn mắt tôi."

"Dạ, con nhớ ạ."

Tôi quỳ xuống, nhặt từng mảnh sứ vào lòng bàn tay.

Một mảnh sắc cứa vào ngón tay, máu rớm ra.

Cả gia đình vẫn ngồi ăn.

Cậu con trai cả liếc tôi một cái rồi cúi xuống bấm điện thoại.

Cô con dâu bĩu môi, lắc đầu.

"Mẹ ơi, tay bà Tư chảy máu kìa."

"Ngồi im đó Su."

"Nhưng chảy máu mà mẹ."

"Ngồi im. Dây bẩn ra bây giờ."

Con bé sáu tuổi đành ngồi yên, đôi mắt cứ nhìn tôi.

Tôi khẽ lắc đầu với nó, ra hiệu rằng bà không sao.

Ông chủ ngồi ở đầu bàn.

Ông ngoài sáu mươi, tóc muối tiêu, hơi nhíu mày khi bà chủ tát tôi.

Rồi ông thở dài và quay đi.

"Ông ăn đi, nguội hết rồi."

"Ừ."

"Ông có ý kiến gì à?"

"Không."

Ông chỉ nói đúng một chữ.

Nhưng tôi nhìn ông rất lâu, lâu hơn mức một bà giúp việc được phép nhìn chủ nhà.

Tôi vào làm cho nhà ông Hoàng Đức Thịnh được ba tháng.

Tôi tên Tư.

Không ai trong nhà này biết vì sao tôi xin vào đây.

"Già thế này thì làm được gì?"

Đó là câu đầu tiên bà Kim Loan nói với tôi, ngày tôi tới xin việc.

"Dạ chị ơi, bà này tuy lớn tuổi nhưng sạch sẽ, chăm chỉ lắm ạ."

"Nấu ăn được không?"

"Nấu ngon lắm chị. Lại hiền lành thật thà."

"Bao nhiêu tuổi rồi?"

"Dạ tôi tám mươi hai ạ."

"Năm mươi tám mà đi giúp việc? Con cái đâu?"

Tôi cúi đầu.

"Dạ, tôi không có con ạ."

"Không có con thì lấy ai nuôi lúc già?"

"Dạ, tôi tự lo được ạ."

"Thôi được, cho làm thử. Lương thấp thôi, già rồi thì đừng đòi hỏi."

"Dạ, bao nhiêu con cũng nhận ạ."

Bà Kim Loan nhướng mày.

"Bà không hỏi lương bao nhiêu à?"

"Dạ không ạ."

"Lạ nhỉ."

"Dạ tôi chỉ cần có chỗ ở ạ."

Bà nhún vai, không hỏi thêm.

Ngày đầu tiên bước qua cánh cổng sắt cao ngất ấy, tôi phải đứng lại một lúc mới bước tiếp được.

"Bà kia, sao đứng đấy?"

"Dạ, tôi vào làm giúp việc ạ."

"Vào thì vào chứ đứng làm gì?"

"Dạ tôi hơi mệt ạ."

"Mệt thì về quê mà nghỉ. Vào đây làm được mấy hôm?"

"Dạ tôi làm được lâu ạ."

"Ai cũng nói thế. Con trước ở được hai tuần."

"Dạ tôi khác ạ."

"Khác chỗ nào?"

"Dạ, tôi không có chỗ nào để đi ạ."

Người bảo vệ mở cổng, lắc đầu.

Tôi không choáng ngợp trước sự giàu sang.

Cả đời tôi lam lũ, tiền bạc chưa bao giờ làm tôi run.

Tôi run vì sau cánh cổng ấy có một người tôi đã đi tìm ba mươi hai năm.

Công việc bắt đầu từ bốn giờ rưỡi sáng và kết thúc gần nửa đêm.

"Bà Tư!"

"Dạ."

"Sàn tầng hai bà lau chưa?"

"Dạ con lau rồi ạ."

"Lau rồi mà còn vệt thế này?"

"Dạ con lau lại ngay."

"Rồi cái áo dài của tôi bà là chưa?"

"Dạ con là rồi, treo trong tủ ạ."

"Còn hồ cá?"

"Dạ con cho ăn lúc sáu giờ rồi ạ."

"Sao bà chậm thế? Người ta thuê bà về làm chứ có phải thuê về nghỉ đâu."

"Dạ."

Trong mắt bà Kim Loan, tôi không phải là con người.

Tôi là một cái máy phải chạy không ngừng.

Cô con dâu Thùy Dương thì khác kiểu.

"Bà có thấy cây son của tôi không?"

"Dạ không ạ."

"Nó để ngay trên bàn trang điểm."

"Dạ con không đụng vào."

"Đừng có mà tắt mắt đấy."

"Dạ con không lấy ạ."

"Tôi nói trước thế thôi."

Ba ngày sau cô ta tìm thấy cây son trong túi xách của chính mình.

"Cô tìm thấy son rồi hả cô?"

"Ừ."

"Vậy là con không lấy phải không cô?"

"Thì đã ai bảo bà lấy đâu."

Cô ta nói xong đi thẳng lên lầu.

Không một lời xin lỗi.

Cậu Minh Quân thì không mắng tôi bao giờ, nhưng cậu đi qua tôi như đi qua một cái bóng.

"Bà để nước đó rồi biến đi."

"Dạ."

"Đừng đứng đây nghe chuyện người lớn."

"Dạ con xin phép ạ."

Bạn cậu ngồi cạnh cười ồ.

"Ông thuê bà này ở đâu vậy? Trông cứ như bà nội ông."

"Đừng nói bậy."

Tôi lui ra, khép cửa, và đứng ngoài hành lang một lúc.

Có một hôm bà Kim Loan hất cả đĩa cá kho xuống sàn.

"Mặn thế này ai ăn được?"

"Dạ con nêm nhạt hơn hôm qua mà bà."

"Bà cãi tôi à?"

"Dạ con không cãi ạ."

"Nấu lại."

"Dạ, giờ đã chín giờ tối rồi ạ."

"Chín giờ thì sao?"

"Dạ chợ đóng rồi ạ."

"Tủ lạnh không có cá à?"

"Dạ còn cá nục con để mai."

"Thì lấy ra mà nấu!"

Tôi quỳ xuống lau sàn.

Cá kho dính vào các khe gạch, tôi phải cạo từng chỗ.

"Bà Tư."

"Dạ."

"Bà làm gì mà lâu thế?"

"Dạ con lau cho sạch khe gạch ạ."

"Lau xong nấu ngay đấy. Ông chủ về là phải có cơm."

"Dạ."

Mười một giờ đêm ông Thịnh về.

Ông ngồi xuống, ăn được nửa bát.

"Hôm nay mặn hay nhạt hả ông?"

"Vừa."

Chỉ một chữ.

Nhưng đêm đó tôi nằm nghĩ mãi về cái chữ ấy.

Chỉ có bé Su là khác.

"Bà Tư ơi."

"Dạ con."

"Bà kể chuyện cho con nghe đi."

"Con muốn nghe chuyện gì?"

"Chuyện bà kể hôm qua ấy."

"Chuyện gì hôm qua?"

"Chuyện cái bà đi tìm con."

Tôi khựng lại.

"Sao con thích chuyện đó?"

"Vì bà ấy đi lâu quá mà chưa tìm thấy."

"Rồi con nghĩ bà ấy có tìm thấy không?"

"Có chứ."

"Sao con biết?"

"Vì bà ấy chưa bỏ cuộc."

Con bé ôm cổ tôi, thơm lên má tôi.

"Bà Tư của con."

Tôi ôm nó, và tôi phải quay mặt đi.

Có một điều lạ mà chỉ mình tôi để ý.

Mỗi khi đi ngang phòng khách lớn, mắt tôi luôn dừng ở bức tường phía cầu thang.

Ở đó treo một bức ảnh gia đình cũ, chụp hơn ba mươi năm trước.

"Bà Tư lau cái ảnh đấy lâu thế."

"Dạ con lau kỹ ạ."

"Cái ảnh cũ, có gì mà kỹ."

"Dạ trong ảnh có ai vậy cô?"

"Ông nội chồng tôi với bà nội. Với ông xã tôi hồi trẻ."

"Ông chủ hồi trẻ gầy nhỉ cô."

"Ừ, hồi đó nhà chưa khá."

"Ông chủ là con một hả cô?"

Thùy Dương liếc tôi.

"Bà hỏi lắm thế."

"Dạ con lỡ miệng ạ."

"Bà lo lau đi."

Đêm ấy, sau khi cả nhà đã ngủ, tôi đứng trước bức ảnh rất lâu, đưa tay chạm vào khung kính.

Rồi tôi về căn phòng nhỏ sau bếp, băng ngón tay bị cứa bằng một mảnh vải cũ.

Tôi lấy từ đáy tủ ra một chiếc hộp gỗ đã sờn màu.

Bên trong là một tấm ảnh ố vàng và một chiếc vòng bạc.

Tôi ôm chiếc hộp vào ngực, thì thầm một cái tên mà ba mươi năm nay tôi chưa từng gọi thành tiếng.

"Con ơi... mẹ đã tìm được con rồi."

"Bà Tư ơi, sao bà không có con?"

"Ai bảo con thế?"

"Con nghe mẹ con nói với bà nội."

"Mẹ con nói sao?"

"Mẹ con bảo bà già rồi mà không có con cái gì cả, tội nghiệp."

Tôi đang thái hành.

Tôi đặt con dao xuống.

"Su này."

"Dạ."

"Bà có con chứ."

"Thật hả bà? Con bà đâu?"

"Bà lạc mất nó rồi."

"Lạc là sao bà?"

"Là hồi đó có một trận lũ rất to. Nước ngập hết nhà bà."

"Rồi sao nữa bà?"

"Rồi ông nhà bà bơi ra cứu bác hàng xóm mắc kẹt trên mái. Ông không về nữa."

Con bé im.

"Bà ôm con bà chạy ra bến xe tỉnh. Người ta chen nhau đông lắm."

"Đông như ở siêu thị hả bà?"

"Đông hơn nhiều con ạ. Người ta xô đẩy, giẫm lên nhau."

"Rồi sao bà?"

"Rồi bà buông tay con bà ra đúng một cái."

"Chỉ một cái thôi hả bà?"

"Chỉ một cái thôi."

"Rồi mất luôn hả bà?"

"Ừ."

Bé Su ngồi thừ trên ghế bếp, hai chân đung đưa.

"Con bà mấy tuổi hả bà?"

"Ba tuổi."

"Bằng em bé nhà cô Hạnh."

"Ừ, bằng thế."

"Nó tên gì bà?"

Tôi cầm con dao lên, thái tiếp.

"Bà không nói được đâu con."

"Sao vậy bà?"

"Vì bà gọi tên nó ra là bà khóc."

Con bé tụt xuống ghế, chạy lại ôm chân tôi.

"Bà đừng khóc. Con sẽ đi tìm giúp bà."

"Ừ. Cảm ơn con."

Tôi tìm con ba mươi hai năm.

Đi khắp các tỉnh, làm đủ nghề — rửa bát thuê, phụ hồ, bán vé số, giúp việc — để có tiền dò tin.

Có những lần tưởng tìm được, chạy đến nơi lại là một đứa trẻ khác.

Nửa năm trước, tôi ngồi ở hành lang bệnh viện tỉnh chờ lấy thuốc huyết áp.

Bà Nhàn, người quen cũ làm hộ lý ở đó, ngồi xuống cạnh tôi.

"Chị Tư còn đi tìm không?"

"Còn chứ."

"Ba mươi mấy năm rồi chị."

"Ba mươi hai."

"Chị không mệt à?"

"Mệt chứ."

"Mà tôi nghe cái này lạ lắm."

"Chuyện gì?"

"Có ông đại gia trên thành phố, chủ tập đoàn xây dựng gì đó. Hôm nọ ông ấy đưa mẹ nuôi vào đây nằm."

"Rồi sao?"

"Bà cụ mất ở khoa tôi trực. Trước lúc đi bà cụ có trăng trối."

"Trăng trối gì?"

"Bà cụ bảo con ơi, con không phải con đẻ của mẹ."

Tôi ngồi thẳng dậy.

"Chị nói lại tôi nghe."

"Bà cụ bảo hai ông bà nhặt được ông ấy ở bến xe. Sau trận lũ lớn năm nào ấy."

"Bến xe nào chị?"

"Bến xe tỉnh mình chứ đâu."

"Năm nào?"

"Cái năm lũ to nhất ấy. Chị nhớ không?"

Tôi nhớ.

Tôi nhớ từng giờ của cái năm ấy.

"Ông ấy tên gì chị?"

"Hoàng Đức Thịnh."

"Bao nhiêu tuổi rồi chị?"

"Ngoài sáu mươi."

Tôi phải vịn vào thành ghế.

"Chị Tư sao thế? Chị tái mặt kia kìa."

"Không sao. Tôi hơi chóng mặt."

"Để tôi lấy cho chị cốc nước."

"Chị Nhàn này."

"Gì chị?"

"Nhà ông ấy ở đâu chị có biết không?"

Bà Nhàn nhìn tôi.

"Chị định làm gì?"

"Tôi hỏi thôi."

"Chị Tư ơi. Chị đừng có dại."

"Tôi không dại."

"Người ta giàu nứt đố đổ vách. Chị lên đó gõ cửa bảo tôi là mẹ ruột ông chủ, người ta cho chị vào tù chứ chả đùa."

"Tôi biết."

"Chị biết mà chị còn hỏi."

"Tôi có cách khác."

Cách khác của tôi là xin vào làm giúp việc.

Suốt ba tháng, tôi chưa một lần nhìn thấy vai trái của ông Thịnh.

Ông là người kín đáo, luôn mặc chỉnh tề, ít khi ở nhà.

Nhưng có những chi tiết làm lòng tôi run.

"Ông chủ đi hơi nghiêng vai bên trái nhỉ cô."

"Ừ, ông xã tôi bị thoái hóa đốt sống."

"Từ bao giờ hả cô?"

"Từ hồi trẻ. Ông ấy bảo bẩm sinh đã hơi lệch."

"Bẩm sinh ạ?"

"Bà hỏi làm gì?"

"Dạ con hỏi cho biết ạ."

Chồng tôi ngày xưa cũng đi hơi nghiêng vai trái như thế.

Và cái cách ông Thịnh xoa cằm mỗi lần suy nghĩ — y hệt cách thằng bé nhà tôi hồi ba tuổi hay mút ngón tay khi bối rối.

Trưa hôm ấy, tôi đang lau cầu thang thì bà Kim Loan gọi giật lên phòng.

"Bà Tư!"

"Dạ."

"Lên đây."

Bà ngồi trước bàn trang điểm, mặt đầy kem, quanh bà là nữ trang bày kín mặt bàn.

"Bà xoa bóp vai cho tôi. Đêm qua tôi ngủ trẹo cổ."

"Dạ."

Tôi đặt tay lên vai bà, xoa bóp nhẹ.

"Mạnh lên chút."

"Dạ."

"Bà làm như mèo ấy. Tay bà yếu à?"

"Dạ tay con vừa bị cứa hôm qua."

"Cứa thì liên quan gì đến bóp vai?"

"Dạ, con bóp mạnh hơn ạ."

Bà nhắm mắt, ngả đầu ra sau.

"Bà Tư này."

"Dạ."

"Bà làm ở đây được mấy tháng rồi?"

"Dạ ba tháng ạ."

"Bà thấy nhà tôi thế nào?"

"Dạ nhà đẹp ạ."

"Đẹp thôi à?"

"Dạ giàu có ạ."

"Bà biết cái phòng này rộng bao nhiêu không?"

"Dạ con không biết."

"Bốn mươi mét. Bằng cả cái nhà dưới quê bà."

"Dạ vâng."

"Bà biết cái bàn trang điểm này bao nhiêu không?"

"Dạ không ạ."

"Sáu trăm triệu."

Tay tôi khựng lại.

"Sao dừng lại?"

"Dạ con... con nghe thấy nhiều quá ạ."

"Nhiều à?" Bà cười. "Bà biết tôi ghét nhất loại người nào không?"

"Dạ không ạ."

"Loại nghèo mà không biết thân biết phận."

"Dạ."

"Bà hiểu tôi nói gì không?"

"Dạ con chưa hiểu ạ."

"Chưa hiểu thì tôi nói rõ." Bà mở mắt, nhìn tôi qua gương. "Ở cái nhà này, cứ làm tốt phần việc của mình thì yên."

"Dạ vâng."

"Đừng có mơ tưởng viển vông."

"Dạ."

"Đừng có nhòm ngó những thứ không phải của mình."

"Dạ con không nhòm ngó gì ạ."

"Bà chắc chứ?"

"Dạ con chắc."

"Tôi nhìn người quen rồi." Bà kéo lọ kem lại gần. "Loại như bà, ánh mắt lúc nào cũng thèm thuồng nhìn đồ đạc trong nhà."

Tay tôi dừng hẳn.

"Sao lại dừng?"

"Dạ bà cho con hỏi một câu ạ."

"Bà hỏi tôi?"

"Dạ."

"Ừ thì hỏi."

"Bà thấy con thèm thuồng cái gì ạ?"

Bà Kim Loan quay phắt lại.

"Bà hỏi tôi kiểu gì đấy?"

"Dạ con hỏi thật lòng ạ. Con muốn biết để con tránh."

"Thì cái vòng, cái nhẫn, cái dây chuyền chứ cái gì!"

"Dạ con chưa cầm cái nào của bà bao giờ."

"Chưa cầm không có nghĩa là không muốn."

"Dạ vâng ạ."

"Bà đừng có cãi tôi."

"Dạ con không cãi."

"Bóp tiếp đi."

Tôi bóp tiếp.

Bà ta đâu biết thứ tôi thèm thuồng không phải vàng bạc.

Là được một lần nghe người đàn ông trong ngôi nhà này gọi tôi một tiếng mẹ.

Chiều đó, bé Su đi học về, chạy ào vào bếp.

"Bà Tư ơi con được điểm mười!"

"Môn gì hả con?"

"Môn vẽ. Con vẽ cái nhà."

"Con cho bà xem đi."

"Đây này bà."

"Trong nhà có ai đây con?"

"Có bà nội, có bố mẹ con."

"Còn ai nữa?"

"Còn bà Tư nữa."

Tôi cầm tờ giấy, tay run.

"Sao con vẽ cả bà?"

"Vì bà cũng ở trong nhà mà."

"Cô giáo có hỏi con không?"

"Có. Cô hỏi bà này là ai."

"Rồi con nói sao?"

"Con nói là bà của con."

Tôi ôm nó vào lòng, sống mũi cay xè.

"Su ngoan."

"Dạ."

"Sau này lớn lên con phải sống tử tế, phải biết thương người nghèo khổ, nghe chưa?"

"Dạ, con nghe lời bà Tư."

Con bé chính là chắt của tôi.

Mà nó không hề hay biết.

Tối đó, cả nhà chuẩn bị cho một sự kiện lớn.

"Bà Tư!"

"Dạ."

"Cuối tuần này sinh nhật ba mươi lăm của ông chủ. Mời hai trăm khách."

"Dạ nhiều thế ạ."

"Bà lau cả biệt thự cho tôi. Sạch bong."

"Dạ."

"Đánh bóng từng món đồ. Nghe rõ chưa?"

"Dạ rõ ạ."

"Ba ngày phải xong."

"Dạ."

"Có khách quý lắm đấy."

"Dạ khách nào ạ?"

"Bà hỏi làm gì?"

"Dạ con hỏi để con biết đường bày mấy mâm ạ."

"Ông luật sư già của bố mẹ nuôi ông xã tôi. Ông ấy tám mấy rồi, đi lại khó, mấy chục năm mới tới nhà tôi một lần."

Tim tôi đập mạnh.

"Dạ."

"Bà làm sao mà mặt tái thế?"

"Dạ con mệt ạ."

"Mệt cũng phải làm cho xong."

Ba ngày liền tôi làm quần quật, lưng đau như gãy.

Nhưng trong lòng dâng lên một dự cảm kỳ lạ.

Đêm trước buổi tiệc, tôi lại lấy chiếc hộp gỗ ra.

Tôi ngắm chiếc vòng bạc rất lâu, đưa lên môi hôn nhẹ, rồi cất vào túi áo trong.

Ngày mai, nếu có cơ hội, tôi sẽ đưa nó ra.

Gần nửa đêm, khi tôi vừa lau xong tầng ba, có tiếng hét xé toạc cả ngôi nhà.

"Mất rồi! Chiếc vòng cẩm thạch của tôi mất rồi!"

Tôi đứng chết lặng ở đầu cầu thang.

"Ai? Đứa nào đã lấy?"

"Mẹ ơi có chuyện gì thế?"

"Vòng cẩm thạch của mẹ! Để trên bàn trang điểm!"

"Mẹ tìm kỹ chưa?"

"Tìm rồi! Không có!"

Rồi giọng bà Kim Loan gào lên, sắc lạnh như dao.

"Bà Tư đâu? Gọi bà Tư xuống đây cho tôi! Chiều nay chỉ có bà ấy vào phòng tôi lau dọn thôi!"

"Bà Tư! Chỉ có bà Tư thôi!"

"Dạ, con đây ạ."

"Chiều nay bà lau phòng tôi phải không?"

"Dạ phải ạ."

"Bà là người cuối cùng vào đó phải không?"

"Dạ con lau xong lúc bốn giờ."

"Chiếc vòng để trên bàn trang điểm. Giờ nó biến mất. Không phải bà thì là ai?"

"Con không lấy ạ."

Cả nhà bừng tỉnh, lục tục kéo ra hành lang.

Ông Thịnh khoác vội áo choàng.

Cậu Minh Quân và cô Thùy Dương đứng ở cửa phòng.

"Con lau xong con ra ngay. Con không hề đụng vào món nữ trang nào của bà."

"Không lấy?" Bà Kim Loan cười gằn. "Cả cái nhà này chỉ có bà là người ngoài."

"Dạ."

"Chồng con tôi ai thèm động vào cái vòng đó?"

"Dạ con biết ạ."

"Bà tưởng tôi không biết loại người như bà à?"

"Bà cho con hỏi loại người như con là loại nào ạ?"

"Nghèo rớt mồng tơi! Nhìn thấy vàng là sáng mắt lên!"

"Dạ."

"Chiếc vòng cẩm thạch đó đáng giá hơn hai tỷ, bà biết không?"

"Dạ con không biết."

"Bà lấy nó để làm gì? Bán đi hay giấu ở đâu, khai ngay!"

"Con thề với trời đất, con không lấy ạ."

"Còn thề nữa!" Thùy Dương chen vào.

"Cô ơi, cô nghe con nói một câu."

"Nghe cái gì mà nghe. Loại người này con đã bảo mẹ ngay từ đầu rồi mà."

"Bảo mẹ cái gì?" Bà Kim Loan quay sang.

"Con bảo mẹ đừng thuê người già. Già cả, khả nghi."

"Cô nói con khả nghi ở chỗ nào ạ?"

"Ở chỗ bà chả có ai thân thích, chả ai bảo lãnh cho bà cả!"

"Dạ."

"Mà mẹ xem, trước con cũng mất cây son."

"Cây son cô tìm thấy trong túi cô rồi mà."

"Bà cãi tôi à?"

"Dạ con không cãi. Con chỉ nhắc ạ."

"Nhắc cái gì mà nhắc! Gọi bảo vệ khu lên đi mẹ. Khám người bà ta ra là biết."

Nghe đến hai chữ "khám người", tôi bủn rủn cả tay chân.

Bởi trong túi áo trong của tôi, ngay lúc này, đang có một chiếc vòng.

"Xin đừng ạ."

Tôi lùi lại một bước, tay bất giác ôm lấy ngực.

"A!" Bà Kim Loan chỉ tay. "Bà giấu cái gì trong người phải không?"

"Dạ không ạ."

"Sao lại ôm ngực như thế?"

"Dạ con lạnh ạ."

"Lạnh cái gì mà lạnh! Minh Quân, khám nó cho mẹ!"

"Không được đụng vào tôi!"

Lần đầu tiên trong ba tháng tôi dám lớn tiếng.

Nhưng Thùy Dương đã nhanh tay giật lấy vạt áo tôi.

Chiếc hộp gỗ nhỏ và chiếc vòng bạc rơi xuống sàn, kêu lên một tiếng keng khô khốc.

"Đây rồi! Vòng đây rồi!"

"Không phải!"

Tôi quỳ sụp xuống, run rẩy nhặt lên.

"Đồ ăn cắp! Tôi đã nói mà, không sai chút nào!"

"Bà nhìn kỹ đi ạ!"

"Nhìn cái gì?"

"Vòng của bà là cẩm thạch màu xanh. Cái này là bạc, cũ mèm."

Bà Kim Loan cúi xuống nhìn.

"Thì bà đánh tráo!"

"Đánh tráo thế nào được ạ. Hai cái khác nhau hoàn toàn."

"Vậy cái này ở đâu ra?"

"Của con ạ. Con giữ nó mấy chục năm rồi."

"Giúp việc mà có vòng bạc?"

"Dạ vòng bạc rẻ lắm bà ạ."

"Rẻ sao bà giấu trong người giữa đêm khuya?"

"Con không giấu. Con mang theo người."

"Mang theo làm gì?"

"Con... con định đưa cho ông chủ xem."

Cả hành lang im một nhịp.

"Đưa cho chồng tôi xem?" Bà Kim Loan trợn mắt. "Bà đưa cho chồng tôi xem cái vòng bạc để làm gì?"

"Dạ..."

"Bà nói đi!"

Tôi ngẩng lên nhìn ông Thịnh.

Ông đứng đó, tay còn cầm cái kính.

"Ông chủ."

"Bà nói gì?"

"Xin ông cho con nói một câu thôi ạ."

"Bà nói."

"Chiếc vòng bạc này... nó có một chiếc vòng đôi."

"Vòng đôi?"

"Dạ. Chiếc kia, ba mươi hai năm trước, con đã đeo cho đứa con trai bị thất lạc của con."

"Bà điên rồi!"

"Bà chủ để con nói hết ạ."

"Nói cái gì mà nói!"

"Trên vai trái con trai con có một vết bớt. Hình cánh chim."

Ông Thịnh đưa tay lên vai trái.

Chỉ một cái, rất nhanh, rồi ông bỏ xuống.

Tôi nhìn thấy.

"Ông chủ. Ông có vết bớt hình cánh chim trên vai trái, phải không ạ?"

"Bà..."

"Con biết mà. Xin ông chỉ cần nhìn hai chiếc vòng thôi ạ."

"Ông nghe con mụ này lảm nhảm làm gì!" Bà Kim Loan kéo tay chồng. "Nó bịa chuyện để trốn tội đấy!"

"Con không bịa ạ."

"Không bịa thì đưa giấy tờ ra đây!"

"Con có ạ. Trong cái hộp này có bản sao giấy khai sinh."

"Giấy khai sinh của bà thì liên quan gì đến nhà tôi?"

"Bà chủ ơi..."

"Đủ rồi!" Bà Kim Loan hét lên. "Ông có nghe không? Con mụ giúp việc này đang nhận vơ ông là con nó đấy!"

Ông Thịnh không nói gì.

"Ông nói đi chứ!"

"Bà để tôi xem cái vòng."

"Ông xem cái gì mà xem!"

"Tôi bảo đưa tôi xem."

Ông Thịnh bước tới, cúi xuống nhặt chiếc vòng bạc từ tay tôi.

Ông xoay nó dưới ánh đèn hành lang.

Tay ông hơi run.

"Cái này..."

"Ông chủ nhìn mặt trong đi ạ. Có khắc một chữ."

"Chữ gì?"

"Ông cứ nhìn ạ."

Ông Thịnh nghiêng chiếc vòng lại gần mắt.

"Ông đừng có nhìn nữa!" Bà Kim Loan giật lấy chiếc vòng, ném xuống sàn. "Ông bị nó lừa rồi đấy! Cái trò này tôi thấy trên báo suốt! Người ta nhận vơ để đòi thừa kế!"

"Con không đòi gì ạ."

"Không đòi thì bà vào nhà tôi làm gì ba tháng nay?"

"Con vào để nhìn thấy nó."

"Nhìn thấy ai?"

"Nhìn thấy con trai con."

"Câm mồm!"

Bà Kim Loan quay sang chồng.

"Ông chọn đi. Tôi hay là nó?"

"Bà nói vô lý."

"Vô lý cái gì! Vòng cẩm thạch của tôi thì nó giấu chỗ khác chứ gì! Loại người trong nhà có đồ khả nghi, giấu giếm lén lút thế này, tôi không thể chứa chấp!"

"Bà bình tĩnh đã."

"Tôi bình tĩnh cả đêm rồi!" Bà chỉ tay ra cửa. "Bà cút ngay! Cút khỏi nhà tôi đêm nay! Nếu không tôi cho người lôi bà ra!"

"Ông chủ..." Tôi ngoái nhìn ông Thịnh lần cuối.

Ông đứng đó.

Mắt ông dừng ở chiếc vòng bạc đang nằm trên sàn đá lâu hơn một chút, như thể có điều gì đó từ sâu trong ký ức đang khẽ cựa mình.

"Ông!"

Ông Thịnh nhắm mắt, thở dài, rồi quay đi.

"Minh Quân."

"Dạ bố."

"Con đưa bà ấy ra."

"Ông chủ, con xin ông..."

"Bà đi đi."

Cậu Minh Quân nắm lấy cánh tay tôi lôi đi.

Tôi bị kéo xềnh xệch ra phía cửa, chiếc hộp gỗ vẫn ôm khư khư trong tay.

"Bà Tư ơi!"

Bé Su không biết tỉnh dậy từ lúc nào, đứng ở đầu cầu thang khóc thét.

"Đừng đuổi bà Tư! Con muốn bà Tư!"

"Su vào phòng!"

"Con không vào! Bà Tư ơi!"

"Su ngoan, bà đi một lát bà về."

"Bà nói dối!"

Cánh cửa gỗ nặng nề đóng sầm ngay trước mặt tôi.

Tôi bị đẩy ra khỏi cánh cổng sắt, ngã dúi xuống vỉa hè.

Chiếc hộp gỗ văng ra, tấm ảnh ố vàng rơi xuống mặt đường.

Tôi lồm cồm bò dậy, nhặt tấm ảnh lên, phủi bụi.

Trong ảnh là một người phụ nữ trẻ bồng đứa bé trai chừng hai tuổi, sau lưng là căn nhà tranh.

Đứa bé cười toe toét, cổ tay đeo chiếc vòng bạc.

Đêm ấy trời trở gió.

Tôi ngồi bệt xuống vỉa hè, nhìn lại ngôi biệt thự sáng đèn phía sau cánh cổng sắt.

Ba mươi hai năm tìm con.

Ba tháng ở cạnh con mà không được nhận.

Và bây giờ tôi bị chính nó lôi ra khỏi nhà, bị vu cho tội ăn cắp.

Nhưng ngay lúc tuyệt vọng nhất, tôi chợt nhớ ra một điều.

Sáng mai là buổi tiệc sinh nhật.

Và sáng mai, vị luật sư già của bố mẹ nuôi ông Thịnh sẽ tới.

Tôi lau nước mắt, đứng dậy, lê bước tới chiếc ghế đá trong công viên nhỏ gần đó.

Tôi mở chiếc hộp gỗ ra.

Trong đó, ngoài tấm ảnh và chiếc vòng bạc, còn có một tờ giấy đã ngả màu — bản sao giấy khai sinh của con trai tôi.

Tôi đọc lại từng dòng dưới ánh đèn đường, dù đã thuộc lòng từ lâu.

"Ông nhà ơi."

Tôi ngẩng nhìn bầu trời đêm.

"Em đã tìm được con rồi. Chỉ còn một bước nữa thôi."

Gió lùa qua hàng cây, mấy chiếc lá rơi xuống ghế đá.

"Anh phù hộ cho em. Để ngày mai sự thật được sáng tỏ."

"Bà kia, đi chỗ khác! Đây là tiệc riêng, không có phần của người ăn xin."

"Tôi không phải ăn xin."

"Thì bà là gì?"

"Tôi có việc hệ trọng cần gặp ông chủ nhà."

"Việc gì?"

"Việc của người trong nhà."

"Người trong nhà nào? Tôi gác cổng ba năm nay tôi lạ gì bà."

"Anh cho tôi vào một lát thôi."

"Không được."

Buổi tiệc bắt đầu từ mười giờ sáng.

Từ chín giờ, xe sang đã nối đuôi nhau đỗ trước cổng biệt thự.

Khách khứa ăn mặc lộng lẫy bước vào, tiếng cười nói rộn ràng.

Tôi đứng nép bên kia đường từ sáu giờ.

Rồi một chiếc xe cũ đỗ lại.

Một ông cụ tóc bạc chống gậy bước xuống, tay xách chiếc cặp da đã sờn.

Tôi băng qua đường.

"Khoan đã." Ông cụ quay lại. "Để bà ấy nói."

"Dạ, nhưng bà này..."

"Tôi bảo để bà ấy nói."

Đúng lúc ấy, ông Thịnh và bà Kim Loan ra tận cổng đón.

"Bác Lâm! Bác đến rồi!"

"Anh Thịnh."

"Cháu mời bác vào."

Bà Kim Loan nhìn thấy tôi, biến sắc.

"Lại là con mụ ăn cắp này! Bảo vệ đâu? Sao để nó lảng vảng ở đây?"

"Ăn cắp?" Ông cụ quay sang. "Chuyện gì vậy?"

"Dạ, con mụ giúp việc này ăn trộm chiếc vòng cẩm thạch của cháu."

"Bà bắt được tận tay à?"

"Dạ... chưa ạ."

"Chưa bắt được tận tay mà chị gọi người ta là mụ ăn cắp?"

"Nhưng chiều hôm đó chỉ có nó vào phòng cháu!"

"Chị tìm kỹ chưa?"

"Cháu tìm cả đêm rồi bác!"

"Tìm ở đâu?"

"Trên bàn trang điểm, dưới gầm giường, trong tủ."

"Trong ngăn kéo?"

"Cháu lôi hết ngăn kéo ra rồi ạ."

"Lôi ra hay kéo ra?"

Bà Kim Loan khựng lại.

"Bác hỏi gì cơ ạ?"

"Tôi hỏi chị có rút hẳn cái ngăn kéo ra khỏi bàn không, hay chỉ kéo nó ra rồi nhìn vào."

"Cháu... cháu kéo ra nhìn."

"Vậy thì chị chưa tìm."

"Bác nói thế nghĩa là sao ạ?"

"Nghĩa là đồ nhỏ nó hay trượt xuống sau ngăn kéo. Tôi tám mươi tư tuổi rồi, tôi mất kính bốn lần thì ba lần ở đó."

"Không thể nào ạ."

"Chị vào rút hẳn cái ngăn kéo ra thử xem."

"Bác ơi, khách khứa đang đông..."

"Chính vì đông nên chị mới nên đi." Ông cụ chống gậy. "Chị vừa gọi người ta là mụ ăn cắp trước mặt tôi và mấy chục người kia. Nếu chị sai, chị sai trước bấy nhiêu người."

Sân vườn im dần.

Khách bắt đầu quay lại nhìn.

"Bà xã." Ông Thịnh nói khẽ. "Em lên xem đi."

"Em nói rồi, không có!"

"Em lên xem cho mọi người yên tâm."

Bà Kim Loan đứng đó, mặt đỏ rồi tái.

"Được. Em lên."

Bà quay ngoắt, đi vào nhà.

Cả sân vườn đứng chờ.

Không ai nói gì.

Người bồi bàn bưng khay rượu cũng đứng lại.

Bốn phút sau, có tiếng bước chân chạy trên cầu thang.

Bà Kim Loan bước ra hiên, tay giơ lên trước ngực.

Trong tay bà là chiếc vòng cẩm thạch màu xanh.

Cả sân vườn ồ lên một tiếng.

"Chị tìm thấy ở đâu?" Ông cụ hỏi.

Bà Kim Loan không đáp.

"Tôi hỏi chị tìm thấy ở đâu?"

"Ở..."

"Nói to lên chị. Người ta không nghe rõ."

"Ở sau ngăn kéo ạ."

"Sau ngăn kéo bàn trang điểm phải không?"

"Dạ."

"Vậy đêm qua chị đuổi người ta ra khỏi nhà lúc mấy giờ?"

"Gần một giờ sáng ạ."

"Trời có mưa không?"

"Dạ có gió ạ."

Ông cụ quay sang tôi.

"Đêm qua bà ngủ ở đâu?"

"Dạ, ghế đá công viên đầu đường ạ."

Khách khứa xì xào.

Có tiếng ai đó nói "trời ơi" rất khẽ.

"Chị Loan."

"Dạ bác."

"Chị nói lại câu chị vừa nói với bà ấy ở cổng đi."

"Bác..."

"Chị gọi bà ấy là gì?"

Bà Kim Loan cúi đầu.

"Cháu... cháu gọi là mụ ăn cắp."

"Bây giờ chị gọi lại đi."

Bà Kim Loan quay sang tôi.

Môi bà run.

"Bà Tư."

"Dạ."

"Tôi... tôi xin lỗi bà."

"Dạ, con nghe rồi ạ."

Bà Kim Loan tưởng chuyện đã xong.

Bà lùi lại một bước, tay còn nắm chiếc vòng cẩm thạch.

"Bác Lâm ơi, mời bác vào trong ạ."

"Khoan." Ông cụ không nhúc nhích. Ông nhìn tôi. "Bà bảo bà có việc hệ trọng."

"Dạ."

"Việc gì?"

Tôi hít một hơi thật sâu, mở chiếc hộp gỗ ra.

"Thưa cụ, con vào làm giúp việc ở nhà này ba tháng, không phải vì tiền."

"Vậy vì gì?"

"Con đến để tìm con trai con."

"Con bà lạc bao giờ?"

"Ba mươi hai năm trước ạ. Ở bến xe tỉnh, sau trận lũ."

Ông cụ đặt cây gậy xuống.

"Bà nói lại tôi nghe. Bến xe nào?"

"Bến xe tỉnh ạ."

"Năm nào?"

Tôi nói năm.

Ông cụ ngồi thụp xuống chiếc ghế mây gần đó.

"Con bà lúc đó mấy tuổi?"

"Ba tuổi ạ."

"Dấu tích gì trên người?"

"Trên vai trái nó có vết bớt hình cánh chim."

"Còn gì nữa?"

"Cổ tay nó đeo một chiếc vòng bạc. Mặt trong có khắc một chữ."

"Chữ gì?"

"Chữ T. Chữ đầu tên con."

Tôi đưa chiếc vòng bạc ra.

"Đây là chiếc còn lại của đôi vòng ạ."

Ông cụ đón lấy, lật mặt trong.

Tay ông run đến mức phải dùng cả hai tay giữ.

"Chữ T..."

Ông ngẩng phắt lên nhìn tôi, đôi mắt sau cặp kính lão mở to.

Rồi ông lập cập mở chiếc cặp da.

"Bác làm gì thế ạ?" Ông Thịnh bước tới.

"Anh Thịnh."

"Dạ."

"Ba mươi hai năm trước, bố mẹ nuôi anh giao cho tôi một thứ."

"Bác nói gì cơ ạ?"

Ông cụ lấy ra một tập hồ sơ ố vàng.

Và một chiếc vòng bạc.

Ông đặt hai chiếc vòng cạnh nhau trên mặt bàn phủ khăn trắng.

Chúng giống nhau như đúc.

Cùng một khuôn.

Cùng một nét khắc chữ T đã mờ.

Cả sân vườn lặng phắc.

"Đây là di vật ông bà chủ cũ giao tôi giữ." Giọng ông cụ nghẹn lại. "Chiếc vòng bạc mà cậu Thịnh đeo trên tay ngày họ nhặt cậu ở bến xe."

"Bác..."

"Ông bà dặn tôi phải giữ cẩn thận. Biết đâu một ngày nào đó người thân ruột thịt của cậu tìm đến."

Ông mở tập hồ sơ, chỉ vào dòng chữ viết tay đã phai màu.

"Trong di ngôn ghi rõ: đứa trẻ có vết bớt hình cánh chim trên vai trái, và chiếc vòng khắc chữ T ở mặt trong."

Đám khách xúm lại nhìn.

Ai nấy sững sờ.

Bà Kim Loan lảo đảo lùi một bước.

Chiếc vòng cẩm thạch trong tay bà rơi xuống thảm cỏ.

"Cậu Thịnh."

"Dạ bác."

"Cậu vén tay áo trái lên."

"Bác..."

"Cho mọi người xem vai cậu."

Ông Thịnh đứng chôn chân.

Gương mặt ông trắng bệch.

Rồi ông chậm rãi cởi cúc áo, kéo cổ áo bên vai trái xuống.

Ở đó, in hằn trên da thịt, là một vết bớt màu nâu nhạt, hình dáng như một cánh chim đang xòe cánh.

Tôi khuỵu xuống.

"Con... con của mẹ."

Ông Thịnh nhìn hai chiếc vòng.

Rồi nhìn tấm ảnh cũ có người phụ nữ trẻ bồng đứa bé.

Rồi nhìn khuôn mặt tôi.

"Bà..."

"Là con thật rồi. Con ơi, mẹ tìm con suốt cả đời..."

Ông lảo đảo bước tới, quỳ sụp xuống trước mặt tôi.

"Mẹ."

"Ừ. Mẹ đây."

"Mẹ ơi..."

Tiếng gọi ấy, tiếng gọi tôi khao khát suốt ba mươi hai năm, cuối cùng cũng vang lên.

"Con xin lỗi mẹ."

"Con không có lỗi."

"Con đã không nhận ra mẹ."

"Con đâu biết mẹ là ai."

"Đêm qua con đứng đó. Con nhìn thấy hết. Con quay đi."

"Ừ."

"Con để người ta hạ nhục mẹ trong chính ngôi nhà của con."

Tôi đưa bàn tay chai sạn lau nước mắt cho con.

"Con có nhớ gì không?"

"Con nhớ có một dòng nước."

"Còn gì nữa?"

"Con nhớ có một bàn tay ấm."

"Còn gì nữa con?"

"Con nhớ một tiếng ru. Con mơ thấy suốt mấy chục năm mà con không biết đó là ai."

"Là mẹ đấy con ạ."

Bà Kim Loan chết lặng, mặt cắt không còn giọt máu.

Rồi bà quỳ sụp xuống.

"Mẹ..."

"Chị đứng lên đi."

"Con xin lỗi mẹ. Con đã mù quáng."

"Chị đứng lên."

"Con đáng chết..."

Cậu Minh Quân và Thùy Dương cũng quỳ theo, gục đầu, không dám ngẩng lên.

"Bà Tư!"

Bé Su chạy ào tới, ôm chầm lấy tôi.

"Bà Tư không đi nữa phải không?"

"Không đi nữa con."

"Bà Tư là bà cố của con hả?"

"Ừ."

"Sao hôm qua bà không nói?"

"Vì hôm qua chưa ai chịu nghe bà."

Tôi đỡ con trai đứng dậy, rồi lần lượt đỡ từng người trong nhà.

"Đứng lên đi các con."

"Mẹ không trách con sao?"

"Mẹ tìm về không phải để đòi hỏi gì, cũng không phải để hưởng phú quý."

"Vậy mẹ về để làm gì?"

"Để một lần được nhìn thấy con mình sống tốt. Được gọi con một tiếng. Được ôm cháu vào lòng."

"Chỉ thế thôi ạ?"

"Chỉ thế thôi. Với mẹ là đủ cả một đời rồi."

Tôi quay sang bà Kim Loan.

"Con à."

"Dạ mẹ."

"Mẹ chỉ mong con nhớ một điều."

"Dạ."

"Sáng nay con tìm thấy cái vòng ở sau ngăn kéo."

"Dạ..."

"Nếu bác Lâm không bảo con lên tìm lại, thì đến giờ con vẫn tin mẹ là kẻ cắp, phải không?"

Bà Kim Loan cúi đầu.

"Dạ phải ạ."

"Vậy con nghĩ trên đời này có bao nhiêu người bị oan mà không có ai bảo đi tìm lại?"

Bà Kim Loan bật khóc.

"Người nghèo hay người giàu, người ở hay người chủ, ai cũng có phẩm giá." Tôi nói. "Cách mình đối xử với người dưới, mới là thứ nói lên mình là ai."

"Con hiểu rồi mẹ."

"Con hiểu là được."

Bà nắm lấy tay tôi.

Lần đầu tiên, tôi thấy trong mắt bà không còn sự kiêu ngạo.

Ông cụ Lâm chống gậy đứng dậy, gấp tập hồ sơ lại, bỏ vào cặp da.

"Anh Thịnh."

"Dạ bác."

"Ba mươi hai năm tôi giữ cái vòng này. Hôm nay tôi giao lại."

"Cháu cảm ơn bác."

"Anh cảm ơn tôi làm gì. Tôi chỉ giữ hộ."

Ông cụ quay sang tôi, cúi đầu chào — cái cúi đầu của một người già trước một người già.

"Chị Tư."

"Dạ."

"Chị đợi lâu quá."

"Dạ." Tôi nói. "Nhưng đợi được thì cũng chả sao."

Buổi tiệc sinh nhật hôm ấy không ai ăn uống gì nhiều.

Khách về gần hết, chỉ còn nhà tôi ngồi lại ngoài hiên.

Con trai tôi ngồi bên phải.

Bé Su ngồi trong lòng tôi, ngủ gật.

"Mẹ."

"Ừ."

"Từ mai mẹ nghỉ đi. Mẹ đừng làm gì nữa."

"Mẹ quen dậy sớm rồi con ạ."

"Mẹ dậy sớm cũng được, nhưng đừng nấu nữa."

"Nấu cho con ăn thì mẹ vẫn nấu."

Con trai tôi cúi xuống, gục đầu vào vai tôi.

Ngoài kia, mặt trời đã lên khỏi hàng rào sắt.

Tôi ngồi im, một tay ôm cháu, một tay đặt lên đầu con trai mình, và không nói thêm câu nào nữa.