Bữa cơm ra mắt, mẹ người yêu đẩy phong bì 'bồi thường' đuổi tôi về vì chê nghèo

"Con bé này nhìn qua là biết con nhà nghèo, ăn mặc thế kia mà cũng đòi bước chân vào cái nhà này à?"

"Mẹ!"

"Con im."

"Mẹ vừa nói gì với Linh đấy?"

"Mẹ nói cái mẹ nhìn thấy."

Tôi vừa đặt đũa xuống thì câu đó rơi giữa bàn ăn.

Đèn chùm sáng trưng.

Người giúp việc đứng ở góc phòng, cúi mặt.

"Cô cứ nói tiếp ạ." Tôi nói.

"Cháu bảo sao cơ?"

"Cháu bảo cô cứ nói tiếp. Cô mới nói được một nửa."

Mẹ Khang ngẩng lên.

Lần đầu tiên trong bữa cơm, bà nhìn thẳng vào mắt tôi.

"Con bé này khá đấy."

"Cháu chỉ nghe thôi ạ."

"Nghe được thì tốt." Bà đẩy đĩa thức ăn sang một bên, như dọn chỗ. "Cháu làm ở đâu ấy nhỉ? Khang nó nói cháu làm văn phòng gì đó."

"Dạ, cháu làm bên tư vấn ạ."

"Tư vấn." Bà kéo dài giọng. "Lương tháng được bao nhiêu?"

"Dạ?"

"Cô hỏi lương tháng cháu được bao nhiêu. Có đủ tự nuôi thân không hay còn phải gửi về quê?"

"Bà này." Bố Khang đặt chén xuống. "Cháu nó mới đến."

"Tôi hỏi cho rõ. Ông cứ để tôi hỏi."

"Dạ, cháu tự lo được cho mình ạ." Tôi nói.

"Tự lo được." Bà gật gù, rồi quay sang chồng, nói như thể tôi không ngồi đó. "Ông thấy chưa. Con nhà người ta có điều kiện thì nó khác. Cách ăn nói, cách đi đứng, nó ra dáng ngay. Còn đây…"

Bà bỏ lửng.

"Còn đây thì sao ạ?" Tôi hỏi.

"Cháu bắt cô nói hết à?"

"Cháu chỉ muốn nghe cho đủ. Nghe một nửa rồi về nghĩ ngợi thì mệt lắm cô ạ."

Khang đặt đũa xuống mạnh hơn cần thiết.

"Mẹ, con đưa Linh về ra mắt chứ không phải đưa em ấy đi phỏng vấn."

"Con quen ai mẹ không cấm." Bà cắt lời. "Nhưng cưới xin là chuyện cả đời. Chuyện của hai gia đình. Nhà mình có tiếng có tăm trong giới, bố con làm ăn với bao nhiêu người. Giờ con dẫn về một đứa…"

"Một đứa thế nào hả mẹ?"

"Con bé này nhìn qua là biết con nhà nghèo."

"Mẹ!"

"Mẹ nói sai chỗ nào? Con bảo mẹ xem mẹ sai chỗ nào."

Khang mở miệng, rồi ngậm lại.

Tôi ngồi im.

Hai bàn tay tôi đặt trên đùi, dưới gầm bàn, và tôi biết chúng đang run.

Nhưng mặt tôi thì không.

"Cháu à." Bà quay lại phía tôi, đổi giọng, mềm hơn mà lạnh hơn. "Cô nói thẳng cho cháu dễ hiểu."

"Vâng ạ."

"Gia đình mình với gia đình cháu không cùng một tầng lớp."

"Cô đo bằng cái gì ạ?"

"Cái gì cơ?"

"Cháu hỏi cô đo hai gia đình bằng cái gì. Cháu ngồi đây hai tiếng rồi, cô chưa hỏi cháu bố mẹ cháu làm gì."

Bà khựng nửa giây.

"Cô cần gì hỏi. Cô nhìn là cô biết."

"Cô nhìn cái gì ạ?"

"Cái váy của cháu. Đôi giày của cháu."

"Vâng." Tôi gật đầu. "Cháu hiểu rồi ạ."

"Cháu hiểu là tốt. Người ta hay nói môn đăng hộ đối, không phải tự nhiên mà có câu đó. Hai đứa ở với nhau vài năm rồi cũng khổ. Cách nghĩ khác nhau, cách sống khác nhau."

"Cô cho cháu hỏi thêm một câu ạ."

"Cháu hỏi lắm nhỉ."

"Cháu hỏi câu cuối thôi."

"Ừ, hỏi đi."

"Cô với chú lấy nhau năm bao nhiêu ạ?"

Bà khựng lại.

"Cháu hỏi cái đó làm gì?"

"Cháu hỏi cho biết ạ."

"Chín ba." Bố Khang đáp thay. "Năm chín ba."

"Ông." Bà quay sang chồng.

"Thì cháu nó hỏi, tôi trả lời."

"Năm chín ba." Tôi gật đầu. "Cháu nghe anh Khang kể hồi đó chú làm ở đội xây dựng dưới thị trấn."

"Ừ, đúng đấy cháu." Bố Khang cười. "Đội mười hai. Chú làm kỹ thuật, lương ba tháng không bằng cái điện thoại bây giờ."

"Ông kể chuyện đó làm gì!"

"Thì có gì mà giấu."

"Ông im đi."

Cả bàn im theo.

"Bà nói vừa thôi." Bố Khang khẽ ho. "Cháu nó lên tận đây."

Nhưng mẹ Khang không dừng.

Bà với tay xuống chiếc túi để cạnh ghế.

Bà lấy ra một chiếc phong bì dày, đặt xuống mặt bàn gỗ, rồi đẩy nhẹ về phía tôi.

"Cái này cô gửi cháu."

Cả bàn im.

"Cô gửi cháu cái gì ạ?"

"Coi như cô cảm ơn cháu đã ở bên Khang hai năm nay. Cháu cầm lấy, rồi mình vui vẻ chia tay. Đừng để mọi chuyện phức tạp thêm."

"Mẹ." Khang đứng bật dậy. "Mẹ cất đi."

"Con ngồi xuống."

"Con không cho phép mẹ làm thế này."

"Mày không cho phép tao?"

"Mẹ!"

"Ngồi xuống, Khang."

Khang ngồi xuống.

Dưới gầm bàn, anh nắm lấy tay tôi.

Tay anh lạnh toát.

Tôi nhìn chiếc phong bì.

Nó nằm ngay trước đĩa thức ăn của tôi, dày, phẳng phiu, buộc chun.

Trong đầu tôi lúc ấy có rất nhiều câu.

Tôi có thể hỏi bà rằng cái công ty của chồng bà, hai năm nay nhập vật liệu ở đâu ra mà giá tốt thế.

Tôi có thể hỏi bà cái tên Đại Phát nằm ở trang nào trong sổ khách hàng nhà tôi.

Tôi hoàn toàn có thể nói ra ngay lúc đó.

Nhưng chưa phải lúc.

Tôi đặt hai tay lên mặt bàn, đứng dậy.

"Cháu cảm ơn cô chú đã mời cháu bữa cơm hôm nay."

"Cháu…"

"Món ăn rất ngon ạ. Cháu xin phép về trước."

"Cháu chưa cầm cái này."

"Cháu để nguyên đấy ạ." Tôi nói. "Cô cất đi giúp cháu. Cháu không mang được."

"Cháu chê ít à?"

"Cháu không biết trong đó bao nhiêu ạ." Tôi cúi đầu chào bố Khang. "Nên cháu cũng không chê được."

Tôi quay người, đi ra cửa.

Nền đá lát vang từng bước chân.

Tôi đi chậm và đều.

Tôi không cho ai thấy tôi vội.

"Linh!" Khang đuổi theo ra tận sân. "Em đợi anh."

"Anh vào ăn cơm với bố mẹ đi."

"Anh đưa em về."

"Anh ở lại." Tôi đặt tay lên cánh tay anh. "Có chuyện anh cần ngồi lại nói cho rõ với mẹ. Còn em, em cần một mình một lúc."

"Em giận anh à?"

"Em không giận anh."

"Thế em giận ai?"

"Em không giận ai cả." Tôi nói. "Em chỉ đang đếm."

"Đếm gì cơ?"

"Không có gì đâu anh. Anh vào đi. Cửa mở gió lùa."

Ra khỏi cánh cổng sắt, đi được một quãng xa, khuất hẳn khỏi tầm nhìn của ngôi nhà, tôi mới dừng lại bên gốc cây, và để cho nước mắt chảy ra.

Không phải vì tôi thấy mình nghèo hèn như lời bà nói.

Mà vì tôi tiếc.

Tôi đã tập từng câu chào từ ba hôm trước.

Tôi đã hỏi Khang mẹ anh thích ăn gì, kiêng gì, đau đầu gối ra sao để đi mua hộp thuốc khớp.

Giỏ trái cây tôi gói ghém từ tối qua vẫn còn để nguyên trên bàn phòng khách, chưa ai mở ra.

Tôi lau mặt, rút điện thoại, bấm một số.

"Alô, con gái."

"Bố ạ."

"Về ăn cơm nhà người yêu thế nào rồi?"

"Con ăn no lắm bố."

"Ừ. Giọng con nghe không giống người ăn no."

"Bố ơi."

"Ừ."

"Con hỏi bố chuyện này."

"Con hỏi."

"Công ty xây dựng Đại Phát, cái công ty đang nhập vật liệu qua bên mình ấy, có phải của nhà bác Hùng không ạ?"

Đầu dây bên kia im một nhịp.

"Đại Phát à. Đúng rồi. Sao con hỏi vậy?"

Tôi quay lại nhìn về phía ngôi biệt thự đang sáng đèn sau lưng.

"Không có gì đâu bố. Con chỉ hỏi cho biết thôi."

"Linh."

"Dạ."

"Bố hỏi lại con một câu."

"Bố hỏi đi ạ."

"Con hỏi 'cho biết' hay con hỏi 'cho chắc'?"

Tôi im.

"Con về nhà đi." Bố tôi nói. "Đường tối rồi."

"Mày về đến nhà chưa? Tao gọi ba cuộc rồi đấy."

"Tao về rồi. Tao ngồi ở cửa sổ."

"Bật đèn lên đi đã."

"Tao không muốn bật."

Hà là bạn thân tôi từ hồi đại học, làm ngân hàng, và là người duy nhất ở thành phố này biết bố tôi là ai.

"Kể đi." Nó nói. "Bà ấy nói gì mà mày im như thóc thế."

"Bà ấy bảo tao nhìn qua là biết con nhà nghèo."

"Rồi sao nữa?"

"Rồi bà ấy đưa tao một cái phong bì."

Đầu dây bên kia im mất mấy giây.

"Linh."

"Ừ."

"Mày cầm không?"

"Tao để lại trên bàn."

"Tại sao mày không nói ra?"

"Nói cái gì?"

"Nói mày là con ai! Mày mở miệng đúng một câu là bà ấy câm luôn tại chỗ."

"Rồi sao nữa?"

"Sao là sao? Thì bà ấy phải xin lỗi mày chứ sao."

"Ừ, bà ấy sẽ xin lỗi." Tôi nói. "Nhưng bà ấy xin lỗi con gái ông chủ tịch, chứ có xin lỗi cái đứa mặc váy be đâu."

Hà im.

"Mày nghe rõ không?" Tôi hỏi.

"Rõ."

"Cái đứa mặc váy be nó vẫn ngồi nguyên đấy, Hà ạ. Nó có đi đâu đâu."

"Ừ."

"Nên tao chưa nói."

"Mày định giấu đến bao giờ?"

"Tao không giấu. Tao chỉ chưa nói."

"Khác gì nhau?"

"Khác chứ." Tôi nói. "Giấu là sợ người ta biết. Còn tao thì tao đợi người ta tự nói hết cái đã."

Điện thoại tôi rung liên tục suốt đêm.

Toàn tin nhắn của Khang.

"Em về đến nhà chưa?"

"Linh, anh xin lỗi. Anh không ngờ mẹ lại làm thế."

"Anh cãi nhau với mẹ rồi. Anh nói nếu mẹ đối xử với em như vậy thì anh không về nhà nữa."

"Em nhắn cho anh một câu thôi cũng được. Anh lo cho em."

Tôi đọc hết.

Tôi không trả lời.

Khoảng mười một giờ, anh gọi.

Tôi ngần ngừ rồi bắt máy.

"Linh, em không sao chứ?" Giọng anh khản đặc.

"Em không sao."

"Anh xin lỗi em. Anh xin lỗi thay cho mẹ."

"Anh đừng xin lỗi thay ai."

"Anh biết dù anh nói bao nhiêu lần cũng không xóa được cái em phải nghe hôm nay. Nhưng em phải tin anh. Anh không giống mẹ. Anh chưa bao giờ quan tâm em giàu hay nghèo."

Tôi lặng đi mất một lúc.

"Em tin anh."

"Thật không?"

"Em chưa bao giờ nghi ngờ tình cảm của anh, Khang ạ." Tôi nói. "Em chỉ đang mệt. Cho em vài ngày. Em muốn về quê thăm bố mẹ ít hôm."

"Được. Em cứ về đi. Nhưng em hứa với anh là chuyện này chưa kết thúc."

"Anh định làm gì?"

"Anh chưa biết. Nhưng anh không để mẹ đối xử với em như thế mà bỏ qua được."

Sáu giờ sáng hôm sau tôi bắt chuyến xe sớm nhất về quê.

Mẹ tôi đón ở cổng.

"Sao về mà không báo? Mẹ có nấu gì đâu."

"Con ăn gì cũng được mẹ ạ."

"Gầy đi rồi đấy."

"Con có gầy đâu."

"Mẹ đẻ ra con, con gầy hay béo mẹ nhìn là biết." Mẹ kéo tôi vào bếp. "Vào đây nhặt rau với mẹ."

"Bố đâu ạ?"

"Ngoài hiên. Từ hôm qua tới giờ ông ấy đọc báo mà lật có ba trang."

"Sao ạ?"

"Con hỏi ông ấy ấy."

Ngôi nhà của bố mẹ tôi ở quê không hào nhoáng.

Nhà ngang, sân gạch, vườn cây, cái ao nhỏ sau bếp.

Bố tôi thừa sức xây to hơn nếu ông muốn.

Ông không muốn.

Bữa cơm tối hôm đó cả nhà quây quần.

Em trai tôi kể chuyện học.

Mẹ gắp thức ăn cho từng người.

Không có đèn chùm, không có người bưng từng món, không có ai cân đo tôi bằng ánh mắt.

Ăn xong, bố gọi tôi ra hiên uống trà.

Ông rót cho tôi một chén.

"Con về đột ngột thế này là có chuyện."

"Con nhớ nhà ạ."

"Ừ. Nhớ nhà."

Ông nhấp một ngụm.

"Hôm qua con hỏi bố về Đại Phát."

"Vâng."

"Con hỏi giọng khang khác."

"Bố tinh thật."

"Bố buôn bán ba mươi năm, bố nghe giọng người ta là chính." Ông đặt chén xuống. "Kể đi con."

Tôi kể.

Bữa cơm ra mắt.

Câu nói.

Chiếc phong bì.

Tôi kể bình tĩnh, không thêm thắt, không tô vẽ.

Bố tôi nghe hết, không ngắt lời một câu nào.

Đến khi tôi kể xong, ông ngồi im, tay xoay xoay cái chén.

"Con để lại cái phong bì trên bàn à?"

"Vâng."

"Con không đẩy trả?"

"Con không đẩy trả ạ."

"Không hất xuống đất?"

"Không ạ."

"Ừ." Ông gật đầu rất chậm. "Thế là được."

"Bố không mắng con à?"

"Mắng con cái gì?"

"Con tưởng bố bảo con phải nói ra."

"Nói ra thì được cái gì?"

"Được… bà ấy sẽ biết là bà ấy sai ạ."

"Không." Bố tôi lắc đầu. "Bà ấy sẽ biết là bà ấy nhìn nhầm. Sai với nhìn nhầm nó khác nhau xa lắm con ạ."

Tôi im.

"Con có nhớ hồi con lên đây học đại học không?" Ông hỏi.

"Con nhớ ạ."

"Bố cho con bao nhiêu một tháng?"

"Bố không cho đồng nào."

"Con có giận bố không?"

"Hồi ấy con giận."

"Giờ thì sao?"

"Giờ thì con hiểu ạ."

"Con hiểu cái gì?"

Tôi nghĩ một lúc.

"Con hiểu là nếu bố cho con tiền, thì hai năm nay anh Khang thương con vì cái gì, con sẽ không bao giờ biết được."

Bố tôi nhìn ra sân.

Ngoài kia có mấy con đom đóm lập lòe trên luống rau.

"Thằng đó nó đưa con cái ô ngày mưa phải không?"

"Sao bố biết ạ?"

"Con kể với mẹ con. Mẹ con kể với bố." Ông cười. "Nhà này có giấu được cái gì đâu."

"Vâng."

"Nó đưa ô cho con lúc nó biết con là ai chưa?"

"Chưa ạ. Lúc đó anh ấy chỉ biết con là một đứa đứng trú mưa."

"Ừ."

Ông rót thêm trà.

"Bố kể con nghe một chuyện."

"Vâng."

"Năm chín tám bố đi chào hàng ở một công ty trên tỉnh."

"Rồi sao ạ?"

"Bố đi cái xe Cub cà tàng, đội mũ cối, quần xắn một bên vì bùn."

"Rồi sao nữa ạ?"

"Cô lễ tân bảo bố ngồi ngoài sân chờ." Ông nói. "Bố ngồi từ chín giờ đến mười hai giờ."

"Người ta không tiếp bố à?"

"Không. Đến trưa cô ấy ra bảo: chú về đi, hôm nay sếp bận."

"Bố có tức không?"

"Có chứ."

"Rồi bố làm gì?"

"Bố về." Ông nói. "Rồi hai năm sau công ty ấy cần hàng, họ gọi bố."

"Bố có nhận không?"

"Bố nhận."

"Sao bố nhận ạ?"

"Vì họ trả tiền sòng phẳng." Bố tôi nói. "Con ạ, người ta khinh mình một buổi sáng, mình nhớ cả đời. Nhưng làm ăn mà đem cái nhớ ấy ra tính, thì mình lỗ."

"Vậy bố quên à?"

"Không." Ông lắc đầu. "Bố không quên. Bố chỉ không đem ra dùng."

"Khác gì nhau hả bố?"

"Khác chứ. Quên là mất. Còn không đem ra dùng, thì nó vẫn nằm đấy." Ông nhấp ngụm trà. "Đến hôm nào cần thì nó tự lên tiếng, chả phải mình nói."

Tôi ngồi im một lúc lâu.

"Bố."

"Ừ."

"Con hiểu rồi ạ."

"Con hiểu gì?"

"Con hiểu vì sao bố không xây nhà to."

Bố tôi bật cười.

"Con này khôn."

"Con giống bố mà."

"Ừ." Ông rót thêm trà cho tôi. "Bố hỏi con một câu, con trả lời thật."

"Vâng."

"Thế con còn thương thằng Khang không?"

"Thế con còn thương thằng Khang không?"

"Con còn thương anh ấy, bố ạ."

"Chắc chứ?"

"Chắc ạ."

"Nó có giống mẹ nó không?"

"Không ạ. Hai năm nay anh ấy đối xử với con rất tốt. Chưa từng vì con nghèo hay giàu mà thay đổi."

"Ừ." Bố tôi gật đầu. "Vậy thì con nghe bố nói một câu."

"Vâng."

"Chuyện tình cảm của con, con tự quyết. Bố không xen vào."

"Con cảm ơn bố."

"Nhưng." Ông giơ một ngón tay lên. "Chuyện làm ăn thì bố xen."

"Bố định làm gì ạ?"

"Bố không định làm gì cả." Ông đặt chén trà xuống. "Bố chỉ định làm đúng cái bố vẫn làm hằng năm."

"Là gì ạ?"

"Tháng sau công ty rà lại toàn bộ hợp đồng đối tác."

"Vâng."

"Trong danh sách rà có Đại Phát."

Tôi ngẩng lên.

"Bố…"

"Bố chưa nói gì cả." Ông cắt ngang, nhẹ nhàng. "Bố chỉ đang kể con nghe lịch làm việc của bố."

"Bố đừng vì con."

"Bố không vì con." Ông nói. "Nếu bố vì con thì bố đã cắt họ từ tối qua rồi. Bố có làm không?"

"Không ạ."

"Đấy."

"Nhưng bố…"

"Linh."

"Dạ."

"Con có biết vì sao hai năm nay Đại Phát mua hàng bên mình được giá đó không?"

"Con không biết ạ."

"Ừ." Bố tôi nhìn ra sân. "Chưa cần biết vội. Đến lúc nó cần biết thì tự khắc có người đọc lên cho cả phòng cùng nghe."

"Bố nói khó hiểu quá."

"Bố nói dễ hiểu đấy chứ." Ông đứng dậy, phủi ống quần. "Con đi ngủ đi. Mai bố có việc nhờ con."

"Việc gì ạ?"

"Tháng sau con dự vài cuộc họp với bố."

"Con á?"

"Ừ, con. Con với thằng em con sau này gánh, thì giờ phải quen dần."

"Con làm bên tư vấn mà bố."

"Thì con vẫn làm bên tư vấn." Bố tôi đi vào nhà. "Ngồi họp có mất chỗ nào của con đâu."

Ba ngày sau tôi trở lại thành phố.

Khang hẹn gặp ở một quán cà phê yên tĩnh.

Anh đến, hốc hác, mắt thâm quầng.

Anh nắm tay tôi ngay khi vừa ngồi xuống.

"Anh nhớ em."

"Anh gầy đi rồi."

"Mấy hôm nay anh không ngủ được." Anh nói. "Anh dọn ra khỏi nhà rồi, Linh ạ."

Tôi giật mình.

"Anh dọn đi đâu?"

"Anh thuê phòng trọ ở tạm gần chỗ làm."

"Sao anh phải làm thế?"

"Anh nói với bố mẹ rồi. Anh chọn em."

"Khang."

"Nếu mẹ không chấp nhận thì anh tự lo cho cuộc sống của anh. Không phụ thuộc gia đình nữa."

"Anh không cần phải làm đến mức đó đâu."

"Anh cần." Anh nói chắc nịch. "Anh không thể để em bị coi thường mà anh cứ ngồi yên trong nhà như chưa có gì xảy ra. Như thế thì anh còn ra gì nữa."

Tôi nhìn anh.

Trong đầu tôi lúc ấy có một câu chỉ chờ bật ra.

Chỉ một câu thôi là anh sẽ nhẹ cả người.

Chỉ một câu thôi là mọi thứ sáng tỏ.

Tôi không nói.

Tôi muốn biết, nếu không có câu đó, anh có dám bước ra khỏi cái bóng của gia đình vì tôi hay không.

"Mẹ anh phản ứng thế nào?" Tôi hỏi.

"Mẹ khóc. Mẹ giận. Mẹ bảo anh vì một người con gái mà bỏ cả gia đình."

"Anh nói lại thế nào?"

"Anh bảo: con không bỏ gia đình. Con chỉ không chấp nhận cách mẹ đối xử với người con thương."

"Mẹ anh nói gì?"

"Mẹ bảo mày còn trẻ, mày chưa biết gì."

"Rồi sao?"

Khang cúi xuống, xoay cái ly.

"Rồi anh bảo mẹ thế này. Anh bảo: nếu mẹ thấy Linh không xứng, thì mẹ chỉ ra em ấy không tử tế ở chỗ nào, sống không đàng hoàng ở chỗ nào. Con nghe. Còn nếu mẹ chỉ chê em ấy vì em ấy không có tiền, thì con xin lỗi, con không nghe theo được."

"Mẹ anh trả lời sao?"

"Mẹ không trả lời." Anh nói. "Mẹ đứng dậy đi vào phòng."

Tôi thấy mắt mình cay cay.

Không phải vì tôi cần ai đứng ra bảo vệ.

Mà vì tôi biết để nói được câu đó với mẹ mình, anh đã phải đi qua bao nhiêu đêm.

"Khang."

"Ừ?"

"Anh có tiếc không?"

"Tiếc gì?"

"Tiếc cái nhà. Cái phòng. Cái xe công ty bố anh cấp."

Anh nghĩ một lúc.

"Anh tiếc chứ." Anh nói thật. "Anh không phải thánh. Nhưng anh nghĩ thế này: nếu anh giữ được hết mấy thứ đó mà mất em, thì mai kia anh ngồi trong cái nhà ấy, anh nhìn cái ghế em từng ngồi, anh chịu sao nổi."

Tôi không nói gì.

Tôi chỉ nắm tay anh chặt hơn một chút.

Mười hôm sau, Hà gọi cho tôi lúc chín giờ tối.

"Linh, mày có xem tin ngành không?"

"Tao xem rồi."

"Đại Phát trúng gói thầu khu đô thị bên kia sông đấy."

"Tao biết."

"Mày biết mà giọng cứ đều đều thế?"

"Tao còn biết thêm một cái nữa cơ."

"Cái gì?"

"Gói đó dùng thiết bị đặc chủng. Cả miền Bắc có ba chỗ cấp được."

"Rồi sao?"

"Một chỗ vừa báo giá tăng vọt." Tôi nói. "Một chỗ hết hàng đến quý sau."

Hà im mất mấy giây.

"Còn chỗ thứ ba?"

"Chỗ thứ ba là bố tao."

"Trời đất ơi."

"Ừ."

"Linh." Nó hạ giọng. "Mày sắp xếp cái này à?"

"Tao sắp xếp bằng cái gì?" Tôi hỏi lại. "Tao sắp xếp cho nhà máy bên kia hết hàng à? Hay tao gọi điện bảo bên kia tăng giá?"

"Ừ nhỉ."

"Tao chả làm gì cả, Hà ạ. Tao chỉ ngồi yên thôi."

"Thế mới sợ."

Đúng như thế thật.

Ông Hùng chạy đôn chạy đáo hai tuần liền tìm nguồn thay thế.

Chậm một ngày là phạt hợp đồng, chậm một tuần là mất luôn uy tín với chủ đầu tư.

Cuối cùng, đúng như mọi lần, ông quay về với nhà cung cấp cũ — cái công ty đã đi cùng Đại Phát suốt hai năm với giá tốt và điều khoản ưu đãi.

Công ty của bố tôi.

Ông đích thân gọi điện xin một buổi đàm phán gấp.

Ông không hề biết người sáng lập và là chủ tịch của công ty ấy là ai, vì trước nay ông chỉ tiếp xúc với phòng kinh doanh.

Bố tôi vốn kín tiếng, ít khi ngồi bàn đàm phán.

Thứ Hai tuần đó, tôi gặp lại mẹ Khang một lần nữa.

Không hẹn.

Tôi đang đứng xếp hàng mua cà phê ở tầng trệt tòa nhà thì có người gọi tên tôi.

"Cháu Linh."

Tôi quay lại.

"Cháu chào cô ạ."

"Cháu làm gì ở đây?"

"Cháu đi làm ạ. Văn phòng cháu ở tầng chín."

"Ừ." Bà nhìn tôi từ đầu xuống chân, đúng cái cách bà đã nhìn hôm ở bàn ăn. "Cô tưởng cháu nghỉ rồi."

"Sao cô lại tưởng thế ạ?"

"Thằng Khang nó dọn ra ngoài."

"Vâng."

"Cháu biết nó đang ở đâu không?"

"Cháu biết ạ."

"Cháu bảo nó về đi."

Tôi ngẩng lên.

"Cô bảo cháu bảo anh ấy về ạ?"

"Ừ."

"Sao cô không tự bảo?"

"Nó không nghe cô."

"Vậy cô nghĩ nó nghe cháu?"

"Cô nghĩ cháu bảo thì nó về." Bà nói. "Cháu bảo nó về, rồi cháu buông tay ra. Cô không quên ơn cháu đâu."

Hàng người phía trước nhích lên một bước.

Tôi không nhích theo.

"Cô ạ."

"Ừ?"

"Hôm ở nhà cô, cô đưa cháu cái phong bì."

"Thì sao?"

"Hôm nay cô không mang phong bì, nhưng cô vẫn đang trả giá đấy ạ."

Mặt bà đanh lại.

"Cháu nói với cô cái giọng ấy à?"

"Cháu nói nhỏ mà cô. Ở đây đông người."

"Cháu tưởng cháu là ai?"

"Cháu là đứa đang xếp hàng mua cà phê ạ." Tôi nói. "Đến lượt cháu rồi, cô cho cháu xin phép."

Tôi quay lên quầy.

Sau lưng tôi, bà nói với thêm một câu, không to, nhưng đủ cho hai ba người xung quanh nghe.

"Loại con gái như cháu, cô nhìn nhiều rồi."

Tôi không quay lại.

Tôi trả tiền, cầm cốc cà phê, đi vào thang máy.

Trong thang máy chỉ có mình tôi.

Tôi bấm tầng chín, rồi tôi đứng nhìn cái nút sáng lên, và tôi đếm đến mười.

Chiều thứ Ba, thư ký gửi cho tôi danh sách đối tác dự họp tuần sau.

Tôi lướt xuống dòng thứ tư.

Tôi đọc lại một lần nữa cho chắc.

Tôi gọi cho bố.

"Bố ơi."

"Ừ."

"Cuộc họp thứ Năm tuần sau."

"Sao con?"

"Con xin rút được không ạ?"

"Vì sao?"

Tôi im mất mấy giây.

"Con sợ khó xử."

"Con làm gì sai à?"

"Con không làm gì sai cả."

"Vậy ai phải khó xử?"

Tôi không trả lời được.

"Con đi họp đi." Bố tôi nói. "Con đến đó với tư cách người của công ty. Làm đúng việc của con. Còn ai thấy khó xử thì đó là việc của người ta."

Sáng thứ Năm, tôi mặc bộ vest công sở chỉnh tề, thứ trang phục mà Khang chưa từng thấy tôi mặc.

Tôi đến sớm, ngồi bên phía công ty mình, cạnh bố và mấy anh chị ban điều hành.

Tấm biển tên đặt trước mặt tôi, chữ đen trên nền trắng.

Cửa phòng họp mở.

Dẫn đầu đoàn Đại Phát là ông Hùng.

Đi sau ông là một người phụ nữ mà tôi nhận ra ngay lập tức, người tôi không bao giờ nghĩ sẽ gặp lại trong hoàn cảnh này.

Mẹ Khang.

Và ngay sau lưng hai người, tay còn đang lật tập tài liệu, chưa kịp ngẩng lên — là Khang.

Mẹ Khang ngẩng đầu nhìn sang phía đối tác.

Ánh mắt bà chạm vào tôi.

Rồi hạ xuống tấm biển tên trước mặt tôi.

Rồi trượt sang người đàn ông ngồi ở ghế chủ tọa ngay cạnh tôi.

"Linh?" Khang thốt lên, giọng lạc hẳn. "Em… sao em lại ở đây?"

Cả phòng họp im phăng phắc.

Tôi hít một hơi, đứng dậy, mỉm cười đúng mực với đoàn đối tác, như thể tôi chưa từng quen biết một ai trong số họ.

"Xin chào quý công ty. Tôi là Linh, phụ trách phía chúng tôi trong buổi làm việc hôm nay."

Tôi đưa tay về phía người ngồi bên cạnh.

"Còn đây là chủ tịch công ty chúng tôi. Cũng là bố tôi. Mời quý vị an tọa, chúng ta bắt đầu."

"Mời anh chị ngồi. Anh Tuấn, anh đọc giúp tôi mục hai."

"Vâng, thưa chủ tịch."

Trưởng phòng kinh doanh bên tôi mở tập hồ sơ.

"Đối tác Đại Phát. Hợp đồng khung ký tháng ba năm kia. Trong hai năm, bên ta áp dụng mức giá ưu đãi thấp hơn bảng giá chung từ mười một đến mười bốn phần trăm, kèm điều khoản trả chậm chín mươi ngày, không yêu cầu bảo lãnh ngân hàng."

"Anh đọc lại con số giúp tôi." Bố tôi nói.

"Mười một đến mười bốn phần trăm ạ."

"Cả phòng nghe rõ chưa."

Ông Hùng ngồi thẳng lên.

"Anh… anh cho phép tôi nói một câu."

"Anh cứ nói."

"Chỗ ưu đãi ấy, hai năm nay công ty tôi biết ơn lắm ạ. Không có nó thì Đại Phát khó cạnh tranh nổi giá với mấy nhà thầu lớn."

"Anh nói đúng." Bố tôi gật đầu. "Nên hôm nay ta rà lại cho rõ."

"Vâng."

"Anh Tuấn, mục ba."

"Thanh toán. Trong mười hai tháng gần nhất, Đại Phát chậm thanh toán bốn đợt. Đợt lâu nhất bốn mươi sáu ngày."

Ông Hùng cúi xuống bàn.

"Cái đó là do bên chủ đầu tư giải ngân chậm, chứ chúng tôi…"

"Tôi hiểu." Bố tôi nói. "Tôi không trách. Tôi chỉ ghi nhận."

Mẹ Khang ngồi cạnh chồng, hai tay đặt trên mặt bàn.

Bà cố giữ vẻ điềm tĩnh.

Nhưng tôi nhìn thấy những ngón tay bà siết vào nhau, siết đến khi khớp ngón trắng ra.

Bà không dám nhìn thẳng vào tôi lâu.

Mỗi lần ánh mắt chúng tôi chạm nhau, bà lại vội cúi xuống tập tài liệu, dù tôi biết chắc bà chẳng đọc được chữ nào.

Đến lượt tôi trình bày.

Tôi nói về các phương án điều chỉnh, về điều khoản mới, về lộ trình giao hàng cho gói thầu đang gấp.

Tôi nói rõ ràng, mạch lạc, không thiên vị ai, cũng không làm khó ai.

Tôi làm đúng việc của tôi.

Không hơn, không kém.

Và chính cái bình thản ấy mới là thứ khiến mẹ Khang ngồi không yên.

Đến giữa buổi thì giải lao.

Bố tôi ra ngoài nghe điện thoại.

Mấy anh chị bên tôi kéo nhau đi lấy cà phê.

Trong phòng chỉ còn lại vài người.

Mẹ Khang đứng dậy.

Bà đi vòng qua bàn, đến trước mặt tôi.

Lần đầu tiên kể từ khi bước vào, bà nhìn thẳng vào tôi.

"Cháu Linh."

"Dạ, cô."

"Cô…"

Bà dừng lại.

Cổ bà nuốt xuống một cái.

"Cô không biết cháu là con gái của chủ tịch."

"Vâng ạ."

"Nếu cô biết…"

Bà bỏ lửng.

Cái câu bỏ lửng ấy mới là thứ làm tôi buồn nhất trong cả buổi sáng hôm đó.

"Cô ạ."

"Ừ?"

"Cháu hỏi cô một câu được không ạ?"

"Cháu hỏi đi."

"Sáng nay cháu mặc gì?"

Bà ngẩn ra.

"Cháu… cháu mặc vest."

"Còn hôm ở nhà cô, cháu mặc gì ạ?"

"Cái váy màu be."

"Cô nhớ kỹ nhỉ."

Bà không nói được.

"Cháu vẫn là cháu của hôm đó thôi cô ạ." Tôi nói, giọng vẫn nhẹ. "Cháu không giàu thêm một đồng nào so với bữa cơm hôm ấy. Cũng không nghèo đi. Đôi giày thấp cháu vẫn đi. Công việc cháu vẫn làm."

"Cô…"

"Điều duy nhất khác, là bây giờ cô biết bố cháu là ai."

Mẹ Khang cứng người.

"Cô có nhớ hôm đó cô hỏi cháu câu gì đầu tiên không ạ?"

"Cô… cô hỏi cháu làm ở đâu."

"Câu thứ hai ạ?"

"…Lương tháng cháu bao nhiêu."

"Vâng." Tôi gật đầu. "Cô hỏi cháu hai câu. Cả hai câu đều về tiền."

"Cháu…"

"Cô chưa hỏi cháu bố mẹ cháu tên gì. Chưa hỏi cháu quê ở đâu. Chưa hỏi cháu với anh Khang quen nhau thế nào."

"Cô…"

"Cháu không trách cô đâu ạ." Tôi nói. "Cháu chỉ tiếc. Nếu hôm đó cô hỏi câu thứ ba, có khi hôm nay cô đã không phải đứng đây."

Bà đứng lặng.

Mặt bà tái đi.

"Cái phong bì hôm đó." Bà nói khẽ. "Cháu để lại trên bàn."

"Vâng."

"Cháu chê ít à?"

"Cháu vẫn không biết trong đó bao nhiêu đâu ạ. Cháu không mở."

"Vậy sao cháu không cầm?"

"Vì cô đưa nó ra để mua một thứ." Tôi nói. "Mà thứ đó không bán, cô ạ."

Sau lưng tôi có tiếng cửa.

Khang bước vào.

Anh đứng ở ngưỡng cửa, tay còn cầm hai cốc nước.

Anh đã nghe được đoạn cuối.

Anh đặt hai cốc nước xuống bàn, đi tới, đứng cạnh tôi, rồi quay sang mẹ.

"Mẹ."

"Khang…"

"Con nói với mẹ bao nhiêu lần rằng Linh là người tử tế."

"Con…"

"Mẹ có tin không?"

"Mẹ…"

"Mẹ không tin." Khang nói. "Mẹ chỉ nhìn cái váy của em ấy, đôi giày của em ấy, rồi mẹ kết luận."

"Con nói với mẹ cái giọng ấy à?"

"Con hỏi mẹ một câu thôi." Anh nói, giọng nhỏ mà rành rọt. "Nếu Linh không phải con gái chủ tịch — nếu em ấy đúng là một cô gái nghèo thật — thì em ấy có đáng bị mẹ đối xử như hôm đó không?"

Mẹ Khang mở miệng.

Bà không nói được câu nào.

"Con nghĩ là không, mẹ ạ." Khang nói. "Không một ai đáng bị như vậy cả."

Bà cúi đầu xuống.

Lần đầu tiên tôi thấy cái kiêu hãnh trên gương mặt bà tan đi hẳn.

Buổi họp kết thúc mà không chốt điều gì ngay hôm ấy.

Bố tôi nói sẽ cân nhắc và trả lời sau.

Nửa tháng sau, công ty vẫn ký tiếp với Đại Phát.

Điều khoản điều chỉnh lại, chặt hơn một chút, nhưng vẫn giữ nguồn hàng và tiến độ cho họ kịp gói thầu.

"Sao bố vẫn ký ạ?" Tôi hỏi.

"Vì họ vẫn làm được việc."

"Bố không giận cái bà ấy à?"

"Giận chứ." Bố tôi nói. "Nhưng bố ký hợp đồng với ông Hùng, chứ bố có ký với cái miệng bà ấy đâu."

Chiều hôm ấy Khang tìm tôi.

Chúng tôi ngồi bên bờ hồ, im lặng rất lâu.

"Tại sao em không nói cho anh?" Cuối cùng anh hỏi, giọng nghẹn lại. "Suốt hai năm."

"Anh muốn nghe thật hay nghe cho êm?"

"Nghe thật."

"Vì em muốn biết anh thương em vì cái gì."

"Em thử anh à?"

"Không." Tôi lắc đầu. "Em không thử anh, Khang ạ. Em đợi anh."

"Khác gì nhau?"

"Khác chứ. Thử là em bày ra một cái bẫy. Còn đợi là em không bày gì cả, em cứ để nguyên như thế, rồi xem anh làm gì."

"Rồi anh làm gì?"

"Anh dọn ra khỏi nhà." Tôi nói. "Lúc anh xách vali đi, anh còn chưa biết bố em là ai. Anh chọn em khi anh nghĩ em chẳng có gì."

Khang cúi đầu, hai vai khẽ run.

"Anh xấu hổ vì mẹ."

"Anh đừng xấu hổ thay ai." Tôi nói. "Mỗi người tự chịu cái miệng của mình."

Mười ngày sau, mẹ Khang nhắn tin mời tôi đến nhà.

Lần này trên bàn không có phong bì nào.

Có một mâm cơm giản dị, ba món, bà tự tay nấu.

Bà đứng dậy đón tôi ở cửa.

"Cháu vào đi."

"Cháu chào cô ạ."

"Cô… cô nấu có ba món thôi. Người giúp việc cô cho nghỉ hôm nay."

"Sao cô lại cho nghỉ ạ?"

"Hôm trước nó đứng ở góc phòng, nó nghe hết." Bà nói. "Cô ngại."

Chúng tôi ngồi xuống.

Bà rót nước cho tôi trước.

"Cháu Linh."

"Dạ."

"Cô xin lỗi cháu."

"Cô…"

"Để cô nói cho hết." Bà đặt bát xuống. "Cô sai. Nhưng cô không sai vì cô coi thường con gái của một người giàu."

"Vâng."

"Cô sai vì cô coi thường một con người. Chỉ vì cái váy với đôi giày."

"Cháu nghe rồi ạ."

Bà im một lúc.

Rồi bà nói tiếp, giọng khác hẳn.

"Cháu có biết vì sao cô nhìn cái váy của cháu mà cô biết nó bao nhiêu tiền không?"

"Cháu không biết ạ."

"Vì cô từng đứng bán đúng loại váy ấy." Bà nói. "chợ lớn ngoài phố. Cô đứng bốn năm."

Tôi ngẩng lên.

"Cô…"

"Năm cô về làm dâu, mẹ chồng cô xếp cô ngồi mâm dưới, với đám trẻ con." Bà nói tiếp, mắt nhìn xuống mâm cơm. "Bà ấy bảo với khách: con này nhà nó bán hàng chợ. Cô ngồi đấy, cô ăn hết bát cơm, cô không dám khóc."

"Cô…"

"Ba mươi năm sau cô ngồi ở đầu bàn." Bà nói. "Rồi cô làm đúng cái việc người ta đã làm với cô."

Bà dừng lại.

"Cháu có biết vì sao không?"

"Cháu không biết ạ."

"Vì cô sợ." Bà nói. "Cô sợ có người nhìn ra cô vẫn là con bé bán váy ở chợ. Cho nên hễ ai bước vào cái nhà này, việc đầu tiên cô làm là đo xem người ta có thấp hơn cô không. Thấp hơn thì cô yên tâm."

Tôi ngồi im.

"Hôm ấy cô đo cháu." Bà nói. "Cô đo xong, cô yên tâm được đúng hai tuần."

"Cô ạ."

"Ừ?"

"Cháu nhận lời xin lỗi của cô."

Bà ngẩng lên rất nhanh.

"Cháu…"

"Nhưng cháu nói thẳng với cô một câu."

"Cháu nói đi."

"Sau này, nếu cô lại đem cái thước ấy ra đo một người khác — người không phải cháu, người không có ông bố nào ngồi ở ghế chủ tọa cả — thì cô vẫn đang sai như hôm đó ạ."

Bà nhìn tôi rất lâu.

Rồi bà gật đầu.

"Ừ." Bà nói. "Cô nghe rồi."

Một năm sau, tôi và Khang làm đám cưới.

Không phô trương.

Bố tôi vẫn mặc cái áo sơ mi ông vẫn mặc đi họp.

Khang không quay về sống dựa vào gia đình.

Anh vẫn ở căn phòng anh thuê, vẫn tự lo, chỉ về thăm bố mẹ như một người con bình thường.

Đôi khi nhớ lại bữa cơm hôm đó, nhớ lại chiếc phong bì nằm trên mặt bàn gỗ bóng loáng, tôi không còn thấy đau nữa.

Tôi cũng không thấy hả hê.

Tôi chỉ nhớ một chuyện: hôm ấy tôi đã đứng dậy và đi ra cửa, chậm và đều, không cầm gì theo cả.

Và hóa ra thứ tôi giữ lại được, không nằm trong cái phong bì đó.